چگونه عیسی به یک خدا تبدیل شد! - عیسیای که فراموششده | قسمت ۱
تاریخ انتشار
اگه امروز عیسی مسیح وارد یه کلیسا میشد، آیا دینی که به اسمش تبلیغ میشه رو قبول میکرد یا اصلاً میشناختش؟ یا اینکه علناً ردش میکرد؟ اگه یه مسیحی کاملاً بدور از سُننن کلیسایی بزرگ میشد و بعد خودش تنهایی کتاب مقدس رو میخوند، واقعاً به همین ایمانی که امروز داره، میرسید؟ یا از چیزایی که عیسی واقعاً آموزش داده بود، به یه درکِ کاملاً متفاوت میرسید؟ «چطور خدا میتونه انسان باشه و بمیره؟ پس، عیسای واقعی کیه؟» سفر ما از اینجا شروع میشه. سفری برای کشف حقیقت. آیا عیسای واقعی همونیه که مسیحیت نشون میده یا اونیه که اسلام توصیف میکنه؟ این فقط یه بحث مذهبی نیست. این داستان یه دگرگونی بزرگه که نشون میده چطور یه شخصیت و کلِ یه عقیده، در طول قرنها کاملاً تحریف شدن.
توی این مجموعه، لابهلای صفحاتِ کتاب مقدس سفر میکنیم و جزئیاتِ پنهانِ بین خطوط رو کشف میکنیم. مهمترین لحظات زندگی عیسی علیه السلام رو مرور میکنیم، و برمیگردیم به اولین دورهای که اِنجیلا به رشته ی تحریر دراومدن. بعدش شاهد نقطه عطف مهمی خواهیم بود وقتیکه پیامش به سرزمینای مشرکِ یونان و روم رسید، و هویت واقعی عیسی رو از هر زاویه ی ممکنی بررسی میکنیم. «شنیده ای عیسی چه آورده؟» «ما را به پرستش خدای یکتایی فرا میخواند که نمیتوانیم ببینیمش.» «این دین جدید دارد بین مردم پخش می شود. نباید خارج از دسترس مان باشد.» «هر کس که این دین جدید عیسی را تبلیغ میکند، زنده نگذارید.» ما این مجموعه چهار قسمتی رو با تحقیقات گسترده و ماهها کار مداوم، آماده کردیم.
ما با استدلالایی که قراره بشنوین، علمای دینیِ برجسته یِ مسیحی رو، مستقیماً به چالش کشیدیم. با این حال، نتونستن جوابای قانعکنندهای بدن. اما به همینجا بسنده نکردیم. دنبال داستانای واقعی گشتیم و با بیش از ۲۰ مسیحیه سابق که همین مسیر جستجوی حقیقت رو رفته بودن مصاحبه کردیم، کسایی که در نهایت جواب سوالاتشون رو توی اسلام پیدا کردن. همینطور قراره بعضی از حقایقی که توی این مسیر کشف کردن رو، از زبون خودشون بشنویم. توی این مجموعه ویدیویی، بنیادیترین و حیاتیترین مسائل مسیحیت رو جوری که تا حالا نشنیدین، بررسی میکنین. الان قهوهتون رو بردارین، لم بدین و بریم که شروع کنیم. حالا برمیگردیم به ۲۰۰۰ سال پیش. مردی رو میبینین که تو خیابونای اورشلیم ایستاده و فقط تعداد کمی از مومنین کنارشن.
از اونجایی که اشتیاق سوزانی برای نجاتِ مردمش از خُسران ابدی داره، بی وقفه شهر به شهر میره، و هر روز جونش رو به خطر میندازه. اسمش عیسی مسیحه. «آری، او پیامبریست که خدا فرستاده.» اون هیچی نداره. و هیچ درخواستیم نداره. «دیدی عیسی مرده ی را زنده کرد؟» «ساکت! این چرندیات را باور میکنی؟ او فقط یک جادوگرست.» اما اونا اصلاً فکرشم نمیکردن که یه روزی بیش از ۲.۳ (دو و سه دهم) میلیارد مسیحی و ۲ میلیارد مسلمون بهش ایمان میارن. و آره، احتمالاً این رایجترین تصور اشتباهیه که مسیحیا درباره اسلام دارن. اکثراً فکر میکنن اسلام دینیه که عیسی رو انکار میکنه یا حتی بهش بیاحترامی میکنه. اما حقیقت دقیقاً برعکسه. اگه کسی نبوت عیسی (ع) رو رد کنه، اصلاً نمیتونه مسلمون باشه.
اسلام نه تنها ردش نمیکنه، بلکه اون رو به عنوان یکی از بزرگترین و محبوبترین پیامبران روی زمین گرامی میداره. قرآن از معجزات متعددش حرف میزنه، مثل شفا دادن نابینایان، زنده کردن مردگان، و حتی تولد معجزهآساش بدون پدر از مریم باکره ی، پاک و عفیف. و نکته خیلی جالب اینه که قرآن ۳۴ بار اسم مریم رو آورده، در حالی که توی کتاب مقدس اسمش فقط ۱۹ بار اومده. همچنین قرآن از شأن مریم در برابر تهمتای یهودیانِ اونزمان، دفاع میکنه و حتی یه سوره کامل رو به اسمش نامگذاری کرده. پس با این همه اشتراکات، چی این دو تا دین رو از هم جدا کرد؟ جواب توی سه تا باور خاصه، که بمرور زمان وارد مسیحیت شدن و هویت عیسی و پیامش رو کاملاً تغییر دادن.
باور به اینکه عیسی خداست، باور به اینکه اون پسر خدام هست، و باور به اینکه خودش رو روی صلیب، فدای گناهان کل بشریت کرد. امروز قرار نیست وقتمون رو سر مسائل جَنبی تلف کنیم. مستقیماً همین باورای اصلی رو یکییکی بررسی میکنیم. بدون تعصب، و بدون ایمان کورکورانه. فقط از متون کتاب مقدس، تاریخ و منطق استفاده میکنیم. در مجموع، اگه تفکر منطقی کمک میکنه که در هر زمینهای از زندگی دنیوی موفق بشین، چرا خدا باید ازتون بخواد وقتی پای زندگی ابدیتون وسطه، منطق رو کنار بذارین؟ بیاین سفرمون رو با یه بحثِ داغ، که تو انجیل مَرقُس ثبت شده شروع کنیم. با دقت گوش کنین. «یکی از معلمان شریعت آمد و بحث آنان را شنید.
چون دید عیسی به خوبی به آنان پاسخ داد، از او پرسید: "در میان تمامی احکام، کدامیک از همه مهمتر است؟" عیسی پاسخ داد: "مهمترین حکم این است: ای اسرائیل بشنو: خداوند، خدای ما، خداوند یکتاست. خداوند، خدای خود را با تمام دل و با تمام جان و با تمام ذهن و با تمام قوّتِ خود دوست بدار."» متوجه چیزی شدین؟ وقتی از عیسی میپرسن: «مهمترین حکم کدومه؟» جوابش ایمان به تثلیث نیست. برعکس، ایمان به خداوند، خدای ماست. یعنی اون خدای منه، خدای شماست، و تنها خداست. به عبارت دیگه، من خدا نیستم. آیا اینجا به وضوح یگانگی خدا رو تبلیغ نمیکنه؟ بعدش گفتگو اینطوری ادامه پیدا میکنه: «نیکو گفتید ای استاد.
درست میگویید که خدا یکی است و جز او خدای دیگری نیست.» اما برای قرنها، تقریباً توی تموم کلیساها، به مردم یاد دادن که به یه تناقض ایمان بیارن: به تثلیث. «اما مواردی بود که اصلاً با عقل جور درنمیاومد.» «مثل چی؟» «خب، اینکه عیسی هم خدا باشه و هم پسر خودش. این برام منطقی نبود. و بعد بنوعی شخصیت روحُالقُدُس رو هم داشته باشه. همون تثلیث دیگه.» «با خودم گفتم این قطعاً غلطه. اول از همه به خاطر اینکه بیش از حد پیچیده بود.» «تثلیث همیشه برام چیزی بود که هیچوقت با عقل جور درنمیاومد. اصلاً منطقی نبود.» «میگفتم خدایا کمکم کن، خدایا نجاتم بده، خب؟ اما واقعاً نمیدونستم دارم کی رو صدا میزنم.
عیسی رو صدا میزنم؟ یا خدا رو؟» به نظرتون این خیلی عجیب نیست؟ اگه یه باور خاص، اساس مطلقه کلِ یه دین باشه، انتظار دارین کتاب مقدسش پُر از اون موضوع باشه، درسته؟ مثلاً به قرآن نگاه کنین. باور به اینکه هر انسانی توی روز قیامت دوباره زنده میشه، یکی از ارکان اصلی اسلامه. و چون یه اصل اساسیه، صدها آیه درباره آخرت صحبت میکنن. پس با این حساب، فکر میکنین کلمه تثلیث چند بار توی کل کتاب مقدس اومده؟ صفر. حتی یک بارم نیومده. عیسی هیچجای متن دربارهش توضیح نمیده. اینجا یه سوال اساسی برامون پیش میاد. «اگه باور به تثلیث واقعاً تنها راه رستگاریه، پس چرا هیچجای کتاب مقدس اشارهای بهش نشده؟» برعکس، بخشای زیادی هستن که دقیقاً خلاف این رو نشون میدن. مثلاً توی انجیل لوقا، عیسی صراحتاً خدا بودنش رو رد میکنه.
«یکی از سروران از او پرسید: "ای استاد نیکو، چه کنم تا وارثِ حیات جاودان شوم؟" عیسی پاسخ داد: "چرا مرا نیکو میخوانی؟ هیچکس نیکو نیست، جز خدا و بس."» خب اینجا عیسی به وضوح میگه که متمایز از خداست و تنها خداوند حقیقتاً خوبه. و تو کتاب اَشعیا، این آیه رو میبینیم: «خداوند قادر مطلق میفرماید: "من اول و من آخر هستم؛ و غیر از من خدایی نیست."» به عبارت دیگه، قبل از اون خدایی نبوده و هیچوقتم خدای دیگهای در کنارش نخواهد بود.
و تو فصل دیگهای از همین کتاب، خدا میفرماید: «من خداوند هستم و خدای دیگری نیست؛ غیر از من خدایی وجود ندارد.» و در ابتدای سِفر خروج فصل ۲۰، توی ده فرمانِ معروف، خدا میفرماید: «تو را در حضور من، خدایان دیگر نباشد.» «منظورم اینه که، کتاب به ما یاد میده که شیطان، همون ابلیس، عیسی مسیح رو ۴۰ روز و ۴۰ شب توی بیابون برد، و بعد به عیسی مسیح گفت، که منظورم از خوندن کتاب مقدس دقیقاً همینه، خب؟ بهش گفت: "از ایمان به خدایت دست بکش." این رو به عیسی میگه، خب؟ "از ایمان به خدایت دست بکش و با من بیعت کن." این نشون میده اون خداست یا پیغمبر خدا؟ متوجه میشین میخوام بهتون چی بگم؟ موارد خیلی زیادی توی کتاب مقدس هستن که بهتون میگن عیسی خدا نبوده.» اگه عیسی خداست، پس باید از همون ابتدا علم مطلق الهی داشته باشه، درسته؟ اما ببینین توی انجیل مَرقُس، فصل ۱۳ آیه ۳۲ چی میشه.
وقتی از عیسی میپرسن قیامت کِی میاد، دقیقاً این جواب رو میده. «اما از آن روز یا آن ساعت هیچکس خبر ندارد، نه فرشتگان در آسمان و نه پسر، بلکه تنها پدر میداند.» ببینین اینجا چی توصیف شده. یه سلسلهمراتبِ واضح از آگاهی مطرح میشه. اول فرشتگان، بعد پسر، و در بالاترین جایگاه، پدر. اگه عیسی با خدا برابره، چطور ممکنه چیزی وجود داشته باشه که اون کاملاً ازش بیخبره؟ خدایی با علم محدود، از نظر منطقی غیرممکنه. همونطور که میبینین، اینجا عیسی ادعا نمیکنه که بخشی از ذات ازلیه. بلکه داره علناً به محدودیتاش به عنوان یه مخلوق اعتراف میکنه. «و تنها آیه ی مربوط به تثلیث توی کتاب مقدس، چون فقط یکی بود، که اونم جعلیه. بعداً اضافه شده. و ما این رو میدونیم. آیه ۷ از فصل ۵، نامه ی اول یوحَنّاست.
اگه به کتابای مقدس امروزی نگاه کنین، اکثر نسخههای جدید حذفش کردن. اما این آیه میگه: "سه کس در آسمان شهادت میدهند: پدر، کلمه و روح،" یعنی همون پدر، پسر و روحُالقُدُس. اما این یه آیه ی ساختگیه که الان همه، به جز بنیادگراها، قبول دارن که به کتاب مقدس اضافه شده. اگه این آیه ی تثلیث رو حذف کنین، یعنی کاری که همه محققین میکنن، دیگه هیچی توی کتاب مقدس درباره تثلیث وجود نداره.» یه شب تاریک و آروم رو توی باغ جِتسیمانی تصور کنین. مردی کاملاً تنهاست، و غرقِ در اندوهه، و با صورت روی زمین میافته. به عبارت دیگه، سجده میکنه. گریه میکنه، التماس میکنه و زاری میکنه. هر مسیحی این صحنه ی عمیقاً احساسیِ، از دعای عیسی قبل از دستگیریش رو میشناسه.
اما اگه یه قدم برین عقب و به کل صحنه نگاه کنین، سوالاتی شکل میگیرن. «اگه عیسی خدا بوده، چرا باید موجود دیگهای رو بپرسته؟ اگه اون خالق کائناته، دقیقاً به درگاهِ کی داره زاری میکنه؟ آیا داره به درگاه خودش التماس و عبادت میکنه؟ چطور میتونه به درگاه خودش دعا و التماس کنه؟» یا، در واقع داریم به یه حقیقتِ خیلی سادهتر نگاه میکنیم؟ واضحه که اون یه پیامبره که کاملاً انسانه و داره کاری رو میکنه که هر پیامبری قبل از اون انجام داده، یعنی تسلیم ارادهش، در برابر خدای یکتای حقیقی. و همین موضوع رو بارها و بارها تو بخشای مختلف، از لوقا گرفته تا مَتا و عِبرانیان میبینیم.
«اگه عیسی کسیه که ما باید به درگاهش دعا کنیم، پس خودش به درگاه کی دعا میکرد؟ به ما به عنوان کاتولیک میگفتن که یه دزد کنار حضرت عیسی (ع) بود، گفت "به پادشاهی خداوند بیا و بخشیده شو،" و میبخشدش. اما همون موقع، در حالی که خودشم روی صلیبه، میگه: "چرا مرا به حال خود رها کرده ای؟" اما منظورش از "تو" کیه؟ داره با کی حرف میزنه؟ چرا داره فکر میکنه، انگار همیشه جوریه که به آسمون نگاه میکنه، و سعی داره با خدا حرف بزنه. حرف من اینه، اگه قراره اون همون کسی باشه که ما به درگاهش دعا میکنیم، پس چرا خودش دست به دامن یکی دیگه میشه تا دعاهاش رو مستجاب کنه، تا بعضی از شرایط زندگیش رو حل کنه. خب این اصلاً برام منطقی نبود.» «رفتم پیش کشیش. گفتم: "ببین، یه سوال ازت دارم." گفتم: "من یه مشکلی دارم.
ایمانم کاملاً متزلزل شده. یه مشکلی دارم. کتاب مقدس رو خوندم. توی کتاب مقدس، خدا میگه که عیسی روی صلیب میگه: 'خدای من، خدای من، چرا مرا به حال خود رها کرده ای؟' گفتم، مشکل من اینه: که عیسی داره کی رو صدا میزنه؟" دستش رو اینجوری گذاشت روی شونه م. گفت: "پسرم، فقط باید ایمان داشته باشی."» «و اون همش بهم میگفت: "فقط باید باور کنی."» «و گفت: "این یعنی ایمان. فقط باید باور کنی."» «این کُفره. واقعاً نباید درباره این سوالات چیزی بپرسی. میدونی، این ایمان توئه.» «و میدونم اوضاع از چه قراره، چون وقتی توی یه کلیسای مسیحی هستی، فقط میگن: این چیزیه که ما بهش باور داریم.
مثلاً میگن: "چطور جرئت میکنی زیر سوال ببریش؟" و من این رو از نزدیک تجربه کردم وقتی از کشیشای کلیساهای، مختلف سوال میپرسیدم.» «اسلام به ما اجازه میده سوال بپرسیم. اجازه میده طلب دانش کنیم. اسلام بهمون اجازه میده بگیم: "من این رو نمیفهمم. میشه برام توضیحش بدی؟" برای همین فکر میکنم این یکی از چیزایی بود که من رو جذبِ اسلام کرد.» به کل سلسله ی پیامبران فکر کنین. نوح یه پیامبر بود. ابراهیم یه پیامبر بود. یعقوب، موسی، هارون و هزاران نفر دیگه همگی به عنوان فرستادگان خدا مبعوث شدن. با این حال میگن عیسی خودِ خداست. حس نمیکنین این از اساس غلطه؟ چرا حتی یه پیامبر قبل از اون، هرگز همچین چیزی رو یاد نداده؟ این یه تناقض بزرگ ایجاد نمیکنه؟ فقط دو تا احتمال وجود داره.
یا تکتکِ پیامبرانِ قبل از عیسی، ماهیتِ واقعی خالقشون رو کاملاً اشتباه فهمیده بودن و نتونستن درست آموزشش بدن، یا اینکه ایمان به خدای یگانه پیام اصلی بوده و مفهوم تثلیث قرنا بعد اختراع شده. به راحتی میشه مثالای خیلی بیشتری از کتاب مقدس آورد، اما فعلاً همین قدر کافیه. حتی اگه متون مقدس رو بذاریم کنار و کاملاً منطقی به قضیه نگاه کنیم، نتیجه بازم کاملاً مشخصه. آیا کسی که این ویژگیا رو داره واقعاً میتونه خدا باشه؟ خدایی که احساس گرسنگی و تشنگی میکنه. خدایی که برای زنده موندن باید هر چند ثانیه نفس بکشه. خدایی که نیازای اولیه ی جسمی، مثل دستشویی رفتن داره. خدایی که خسته میشه و مجبوره بخوابه. خدایی که متولد میشه، نیازمنده، و مجبوره دوران نوزادی و تموم مراحلِ رشدِ انسان رو طی کنه.
هیچکی نمیتونه به سادگی تمومه این تناقضاتِ منطقی رو نادیده بگیره و بگه: «باید ایمان کورکورانه داشته باشی.» حالا بیاین به دومین باور اصلیه مسیحیت نگاه کنیم. اگه یه کتاب مقدسِ امروزی رو باز کنین، میبینین که عیسی، پسر خدا نامیده شده. در ظاهر، این میتونه به معنای واقعی و تقریباً بیولوژیکی به نظر برسه، اما هرچی بیشتر میخونین متوجه میشین که این لقب فقط مختصِ عیسی نیست. در انجیل مَتا، در جریان موعظه ی معروفِ بالای کوه، عیسی به وضوح میگه: «خوشا به حال مُصلحین، زیرا آنان پسرانِ خدا خوانده خواهند شد.» اگه لقبِ پسر خدا خودبهخود کسی رو تبدیل به موجودی الهی میکرد، پس هر کسی که برای صلح روی زمین تلاش میکنه میتونه یه خدا باشه.
علاوه بر این، در سراسر کتاب مقدس، افراد صالح و پرهیزکاری که رابطه نزدیکی با خدا دارن، بارها فرزندان خدا نامیده شدن. و برعکس، کسانی که حقیقت رو رد میکنن، فرزندان شیطان نامیده شدن. در انجیل یوحنّا فصل ۸ آیه ۴۴، عیسی دقیقاً همین کلمات رو به کسانی که به حرفش گوش نمیدن میگه. «شما از پدره خود؛ ابلیس هستید، و میخواهید خواهشهای پدر خود را به جا آورید.» در واقع این اصطلاح در جایجایِ کتاب مقدس استفاده شده. میبینیم که همچین القابی برای داوودِ نبی و حتی برای بنیاسرائیل بعنوان یه ملت، بکار رفته.
در مَزامیر باب ۲ آیه ۷، داوود نبی میفرماید: «من حکم را اعلام خواهم کرد: خداوند به من گفت، "تو پسر من هستی؛ امروز من تو را به وجود آورده ام."» در کتاب اَرمیا فصل ۳۱ آیه ۹، متن از قولِ خدا نقل میکنه که: «اِفرائیم نُخستزاده من است.» و در سِفر خروج فصل ۴ آیه ۲۲ میخونیم: «اسرائیل پسر نخست من است.» پس اینجا این لقب حتی برای بنیاسرائیل، یعنی یه ملتِ کاملم استفاده شده. اگه پسرِ خدا نامیده شدن خودبهخود کسی رو خدا میکنه، پس کتاب مقدس مجبورتون میکنه یه شجرهنامه ی کامل از خدایان رو بپذیرین. در انجیل لوقا، وقتی شجرهنامه عیسی مطرح میشه، متن اینطوری تموم میشه: «پسر اینوش، پسر شِیث، پسر آدم، پسر خدا.» فقط یه لحظه بهش فکر کنین.
لوقا دقیقاً همون لقبی رو برای آدم به کار میبره که مسیحیا منحصراً برای عیسی استفاده میکنن: پسر خدا. اگه این لقب به معنای واقعیِ کلمه، یعنی کسی که الهی یه باشه، پس لوقا داره بهمون میگه که خدایان متعددی رو زمین قدم زدن، و آدمم صرفاً یکی از اونا بوده. در واقع، اگه این منطقِ تفسیرِ تحتاللفظی رو دنبال کنین، برای خدا دونستنه آدم دلایلِ خیلی بیشتری دارین تا عیسی. چون درسته که عیسی پدر نداشت، اما بازم یه مادر و یه اصل و نسبِ خونوادگی داشت. از طرف دیگه، آدم اصلاً پدر و مادری نداشت. نه پدر و نه مادر. پس چرا الهیاتِ رایجِ مسیحی تصمیم گرفت که این لقب برای آدم فقط یه اِستعاره، اما برای عیسی یه حقیقت محض باشه؟ صداقت ایجاب میکنه یکی رو انتخاب کنین.
یا میپذیرین که کلمه ی «پسر» یه اصطلاحِ معنوی و اِستعاریه که برای تموم بندگانِ صالح خدا استفاده میشه، یا اعتراف میکنین که کلیسا یه عبارتِ اِستعاری رو تبدیل به واقعیت عینی کرد اونم فقط برای اینکه با روایتِ سیاسیه امپراتوری روم جور دربیاد. «هرچی بیشتر این کتاب رو میخونین، مسیحی موندن غیرممکنتر میشه. غیرممکنه.» و هرچی بیشتر شروع به تحقیق کردم، پیش خودم میگفتم: «چی؟ اصلاً اینا چیه و چرا من هرگز هیچکدوم از اینا رو یاد نگرفتم؟» و واقعاً حس کردم سرم کلاه رفته. «کتاب مقدس رو از اول تا آخر خوندم. و وقتی کتاب مقدس رو میخوندم، تعجب کردم که هرچی که توی کتاب مقدس بود رو قرآن داشت بهم میگفت. میگفتم "سبحانالله،" مثلاً "اون نمیگه عیسی خداست. نمیگه اون پسر خداست.
چرا این همه سال این کار رو میکردیم؟ واقعاً چرا؟" و میرفتم پیش خونوادهم، میگفتم: "اخه اینجا رو ببینین، چرا؟" به مادربزرگم که از همه مذهبیتر بود میگفتم: "مادربزرگ، این آیه رو برام بخون." و اونم میخوندش. میگفت: "نه، نه، نه، نه. میخوای گولم بزنی. نمیخوام دربارهش حرف بزنم." میبینی؟ میترسید باهام حرف بزنه. و من بهش میگفتم: " نمیخوام گولت بزنم. میخوام بدونم. میخوام حقیقت رو بدونم. اگه میدونی، بهم بگو." خب؟ اما این با عقل جور درنمیاد.» «این کودک برای ما خدایی خواهد بود.» ۲۰۰۰ سال پیش، امپراتورهای روم سکههایی ضرب میکردن که روشون عبارت «دیوی فیلیوس» حک شده بود، که ترجمهش میشه «پسر خدا».
در دنیای شرکِ یونان و روم، ایده ی اینکه خدایان پسرانی داشته باشن که روی زمین راه برن، از قبل عمیقاً آشنا بود. پس وقتی پیام توحیدی و نابِ عیسی از یهودیه خارج شد و وارد این دنیای شرکآلود شد، با یه مانع بزرگ روبرو شد. جامعه کاری رو کرد که بهتر از هر چیزی بلد بود. پیامبری که خودش رو فقط بنده خدا میدونست رو گرفت، و به زور بردش توی قالبِ یه نیمهخدای رومی. در اساطیر یونان، مفهوم خدایی که در کالبدِ انسان باشه، کاملاً عادی بود. وقتی یکی از به اصطلاح خدایانشون از یه انسان بچهدار میشد، اون بچه رو یه موجود الهی میدیدن که بین آدما راه میره. مثلاً توی یه افسانه معروف، زئوس میاد سراغ یه زنِ فانی به اسم دانائه. بعدش اونا پسری بنام پِرسِئوس رو بدنیا میارن، که به عنوان خدایی در کالبدِ انسان شناخته میشه.
آشنا به نظر نمیاد؟ خیلی شبیه به همون چیزیه که درباره عیسی میگن، نه؟ یعنی، بهش فکر کنین. یونانیا خدایان زیادی مثل پوسایدون، دِمیتِر و آسکلِه پیوس داشتن، و معتقد بودن هر کدوم قدرتای خاصی دارن. یکیشون بر دریاها حکومت میکرد، یکی محصول میاورد، و یکی دیگه بیماریا رو شفا میداد. حالا تصور کنین یه سیستم اعتقادیِ جدید رو، وارد همچین فرهنگی بکنین، و شخصیتی که در مرکز این عقیده قرار داره، این معجزات رو نشون بده. مردهها رو زنده میکرد، کورها رو بینا میکرد و جُذام رو، که اون زمان لاعلاج بود، درمان میکرد. پس، برای یه ذهن یونانیمَآب، نتیجهگیری ساده بود. «بینائی اش برگشته. او خدائی دیگر است.» پیشزمینه ی اسطورهایشون کار رو براشون خیلی راحت کرد تا عیسی رو هم از همون دریچه ببینن.
خیلی افراطی به نظر میاد؟ باشه، بیاین فقط به نتیجهگیریای خودمون تکیه نکنیم، و این رو مستقیماً از صفحاتِ خودِ کتاب مقدس ثابت کنیم. اونا نه تنها با عیسی اینطوری رفتار کردن، بلکه طبق متن، حتی با حوّاریونش هم مثل خدایان رفتار شد. در کتاب اَعمال رسولان فصل ۱۴، بعد از اینکه پُولُس یه مرد مفلوج رو شفا میده، میگه: «وقتی جمعیت دیدند که پُولُس چه کرد، به زبان لیکائونی فریاد برآوردند: "خدایان به شکل انسان نزد ما فرود آمدهاند!" آنان بارناباس را زئوس خواندند، و پُولُس را هِرمِس، زیرا او سخنگوی اصلی بود.
کاهنِ معبد زئوس، که معبدش درست در بیرون شهر بود، گاوها و تاجهای گل به دروازههای شهر آوَرد زیرا او و جمعیت میخواستند برای آنان قربانی پیشکش کنند.» میبینین اینجا داره چه اتفاقی میافته؟ توی همچین جامعهای، حتی اگه خوده عیسی هم میاومد و علناً اعلام میکرد که خدا نیست، مردم بازم یه راهی پیدا میکردن تا به چشم یه خدا ببیننش. در نتیجه، مسیحیت توی خاورمیانه شروع شد، اما همونطور که توی اروپا گسترش پیدا کرد، تحت تأثیر اساطیر یونان قرار گرفت و کمکم تبدیل شد به دینی که با تعالیم اصلیه عیسی خیلی فرق داشت. خب این تغییر بزرگ واقعاً چطوری اتفاق افتاد؟ معمارِ پشتِ این نسخه ی کاملاً جدید از مسیحیت کی بود؟ برای پیدا کردن جواب، باید برگردیم به خیابونای تاریک اورشلیم در قرن اول.
او یک کورِ مادرزاد را در روز سِبت، مقابل چشم همه شفا داد. احالا دیگر صدها و هزاران نفر همهجا بدنبالش میروند. در مرکز دنیای یهود، سَن هِدرین قرار داشت، یه شورای عالی، متشکل از ۷۰ ریشسفید و یه کاهن اعظم. برای اونا، عیسی یه تهدیدِ موجودیتی بود. و در سالای بعد، این شورا تبدیل به یه کابوسِ زنده برای پیروانش شد. هر شورای بیرحمی نیاز به یه مشت آهنین توی خیابونا داره. بنابراین با اختیار تام از طرف کاهن اعظم، مردی به اسم شائول، که بعدها بنام پُولُس شناخته شد، خیابونا رو تبدیل به شکارگاه کرد. «هر کسی که از او پیروی میکند را پیدا کنید، ببندیدش، و بیاوریدش نزد من.» اون وارد خونهها میشد، زن و مرد رو به زور بیرون میکشید، و به جرم پیروی از این دین جدید مینداختشون زندان.
اونا تحتِ شکنجه، مجازات و فشار قرار میگرفتن تا دست از عقایدشون بکشن. یکی از اونا حتی تا حد مرگ سنگسار شد. و هر وقت برای اعدام یه مومن رأیگیری میشد، پُولُس لحظهای درنگ نمیکرد. همیشه به اعدام رأی میداد. هیچ رحمی نداشت. همه اینا رو خودتون میتونین توی کتاب مقدس بخونید. انرژیش هیچوقت تموم نمیشد. اما بعد از چند سال، پُولُس متوجه یه چیزی شد. ریختنِ خون، آتیش رو خاموش نمیکرد. برعکس، داشت شعلهورترش میکرد. پیروان عیسی داشتن فوجفوج بیشتر میشدن. و پُولُس دیگه نمیخواست توی جبهه ی بازنده بمونه. میخواست جایی باشه که قدرت اونجاست، تا به چیزی فراتر از یه جلّاد تبدیل بشه. به یه رهبر، نه فقط یه پیرو. میخواست معمارِ این جنبشه رو به رشدی بشه که خیلی زود به اسم مسیحیت شناخته میشد.
اما یه مشکل اساسی وجود داشت. پُولُس توی کل زندگیش حتی یه بارم عیسی رو ندیده بود. با این حال قرار بود ادعایی، اونقدر جسورانه مطرح کنه که حواریون اصلی رو به حاشیه برونه و تموم نگاهها رو به سمت خودش جلب کنه. پُولُس ادعا کرد که توی راه دمشق، عیسی ناگهان توی یه مکاشفه بهش ظاهر شده. و این تجربه، اون رو از یه دشمن به فرستادهای برگزیده، برای ملل غیریهودی تبدیل کرده. حالا پُولُس میخواست این دین رو همهجا گسترش بده، اما در عین حال میخواست اون رو طبق ایدههای خودش از نو شکل بده. با این حال، موانعی سر راهش بودن. قوانین مذهبی مثل ختنه، اعمال عِبادی، محدودیتا و مُحَرّمات. برای اینکه دین برای توده مردم جذابتر بشه، پُولُس همه اونا رو یهباره حذف کرد.
اما نمیتونست همینطوری و بدون هیچ توضیحی قوانین رو زیر پا بذاره. نیاز به یه داستان احساسی و الهیاتی داشت تا کارش رو توجیه کنه. بنابراین یه مفهوم کاملاً جدید و رادیکال رو معرفی کرد. «عیسی خودش را فدا کرد و به خاطر گناهان شما روی صلیب مرد.» اون ادعا کرد که عیسی مجازاتِ گناهانِ کل بشریت رو به گردن گرفته. صلیب تبدیل شد به ابزار نهاییه پُولُس، تا جایگزین تعالیم اصلی عیسی بشه و ایمان رو از نو به شکلی بسازه که هر کسی بتونه، بدون دست کشیدن از سبکِ زندگیه قدیمیش، قبولش کنه. اونا تنها چیزی که برای رستگاری نیاز داشتن این بود که عیسی رو به عنوان خداوند و منجی خودشون بپذیرن. رومیها با ایده ی خدای یکتای نادیدنی آشنا نبودن.
اما همونطور که گفتیم، با داستانای خدایانی که به شمایل انسان درمیومدن، بشدت آشنا بودن. پس پُولُس دقیقاً همون نوع باوری رو بهشون داد، که آماده پذیرشش بودن: یعنی مفهوم پسر خدا. نقشهش اونقدر خوب جواب داد که امروز، توی کتابی که بهش عهد جدید میگیم، صدای پولس دقیقاً به بلندیِ صدای خودِ عیسی شنیده میشه. و تا زمانی که این کتابا نوشته بشن، ایدههای پولس دیگه توی کل منطقه پخش شده بودن. و از اونجاکه هیچکدوم از نویسندگانِ چهار انجیل هیچوقت عیسی رو از نزدیک ندیده بودن، متون، شدیداً تحت تأثیر پُولُس شکل گرفتن. و حقیقتِ تکوندهنده درباره اینکه این کتابا واقعاً چطوری نوشته شدن، موضوعِ یکی دیگه از ویدیوهای همین مجموعهست.
خلاصه اینکه، پُولُس به میلیونا نفر یاد داد که به جای خدای یکتای حقیقی، فرستادهای رو بپرستن، که به خدا اشاره کرده بود. خب، در حالی که تموم این اتفاقات میافتادن، حواریون اصلیه عیسی چیکار میکردن؟ اونور توی اورشلیم، پیروان اصلی عیسی، به رهبری پطروس و یعقوب، به شدت با پُولُس مخالفت میکردن. خودِ عهدِ جدید، این درگیریای تلخ رو ثبت کرده. پُولُس میدونست که مشروعیتِ نهایی دست حواریونه، چون اونا به عنوان نمایندگانِ واقعیه عیسی شناخته میشدن. بنابراین تصمیم گرفت اعتبارشون رو زیر سوال ببره. در غَلاطیان بابِ دوم، آیه ی ۶ اون دقیقاً همون مردانی که توسط عیسی انتخاب شده بودن رو رد میکنه.
«اما در مورد آنان که معتبر به شمار میآمدند، هر چه بودند برای من تفاوتی نمیکند؛ خدا ظاهر انسان را نمینگرد.» در غلاطیان بابِ ۲ آیات ۱۱ تا ۱۳، پُولُس حتی پا رو فراتر میزاره و پطروس و بقیه رو، به دورویی متهم میکنه. و وقتی اونا روی حکم مقدسِ ختنه پافشاری کردن، پُولُس چهره واقعیش رو نشون داد. در غلاطیان فصل ۵ آیه ۱۲، یه توهینِ تکوندهنده میکنه. «کاش آن آشوبگران، کار را تمام کرده و خود را کاملاً مقطوعُالنسل میساختند!» توی همین متونِ مقدس، دو تا آموزش کاملاً متضاد کنار هم قرار دارن.
نامههای پُولُس یاد میدن که رستگاری فقط از طریق ایمان به دست میاد، همونطور که در رومیان باب ۳ آیه ۲۸ مینویسه: «زیرا معتقدیم که انسان به وسیله ایمان و بدون اِعمال شریعت عادل شمرده میشود.» اما در طرف مقابل، یعقوب مستقیماً در برابر تعالیم پُولُس میایسته. اون در نامه ی یعقوب باب دوم، آیه ۲۶ میگه: «همانگونه که بدن بدون روح مرده است، ایمان بدون عمل نیز مرده است.» و در نامه یعقوب باب ۲ آیه ی ۲۰، این طرز فکرِه «فقط ایمان» رو مستقیماً به چالش میکشه: «ای انسان نادان! آیا میخواهی بدانی که ایمانِ بدون عمل باطل است؟» پوچ بودنِ موقعیت رو تصور کنین. از یه طرف، حواریون اصلی رو دارین که واقعاً با عیسی راه رفتن، کنارش زندگی کردن و حرفای خودش رو شنیدن.
و از طرف دیگه پُولُس رو دارین، مردی که هرگز عیسی رو ندید، اما کل اعتبارش رو بر پایه یه مکاشفه شخصی بنا کرد. تصور کنین یه مسیحی هستین که کتاب مقدس رو باز میکنه تا فقط کلام خدا رو بخونه. خودتون رو وسطِ آتیشِ درگیری بین دو تا آموزش متناقض پیدا میکنین. با این سردرگمی تنها میمونین و از خودتون میپرسین: «واقعاً به حرفای کی میتونم اعتماد کنم؟» اما قرآن اصلاً اینطوری نیست. توی آیاتش، فقط کلام خدا رو میشنوین. خب موضعِ عیسی (ع) توی این درگیری چی بود؟ آیا درباره کسانی که ایمانی بدون شریعت رو تبلیغ میکنن هشداری داده بود؟ بیاین مستقیماً بریم سراغ انجیل مَتا بابِ ۷. در واقع، خیلی قبل از اینکه اصلاً پُولُس وارد صحنه بشه، عیسی یه هشدار جدی داده بود.
وقتی توصیف میکنه که در روز قیامت به کسانی که میان سراغش به امید اینکه از طرفشون با خدا صحبت کنه، چی میگه. میفرماید: «در آن روز بسیاری به من خواهند گفت: "سرورم، سرورم، آیا به نام تو نبوت نکردیم، و به نام تو دیوها را بیرون نراندیم، و به نام تو معجزات بسیار انجام ندادیم؟" آنگاه به آنان اعلام خواهم کرد: "هرگز شما را نشناختهام؛ از من دور شوید، ای بدکارانِ بیشریعت."» بدکارانِ بیشریعت. همین یه عبارت همه چیز رو میگه. اینجاست که کل تصویر واضح میشه. اما متأسفانه، تاریخ رو بَرندهگانِ جنگای سیاسی مینویسن. و وقتی امپراتوری روم در نهایت تصمیم گرفت نسخه ی شرکپسندِ پُولُس از مسیحیت رو به عنوان دین رسمی بپذیره، همه چی عوض شد.
«خب اتفاقی که توی امپراتوری روم میافتاد این بود که، دو گروه مسیحی وجود داشتن: مسیحیان تثلیثباور، و در کنارش مسیحیان مُوَحّد، یا اونایی که میتونین بهشون بگین مسیحیان یکتاپرست، خب؟ تثلیثباوران و یکتاپرستان رو داشتین. همیشه بینشون درگیری و اصطکاک وجود داشت. برای همین کُنستانتین، که امپراتور روم بود، گفت: "میدونین چیه، باید صلح و هماهنگی برقرار بشه. بیاین دور هم جمعشون کنیم." بنابراین تمام اُسقفهای مسیحی رو دور هم جمع کرد. یه شورای بزرگ تشکیل داد به اسم شورای نیقیه. اونجا، اونا تصمیم گرفتن که عیسی با پدر برابره.» با اینکه مسیحیانِ یکتاپرستِ زیادی بودن که باور داشتن فقط یه خدا وجود داره و عیسی بهعنوانِ یه پیامبر فرستاده شده، اما اونا مرتد اعلام شدن و توسط کلیسا تکفیر شدن.
در نهایت، بیاین به سومین باور اصلی مسیحیت نگاه کنیم و یه سوال اساسی بپرسیم. آیا تعالیم پُولُس درباره به صلیب کشیده شدن، واقعاً منطقیه؟ مسیحیتِ رایج، ادعا میکنه که برای تموم گناهان بشریت، از ابتدای زمان تا روز قیامت، نیاز به یه کفّاره ی بزرگ بوده. ادعا میکنن که عیسی خودش رو روی صلیب قربانی کرد تا تاوان تموم اون گناهان رو بده. حالا بیاین به تناقضاتِ واضحه این ایده نگاه کنیم. اول از همه، اگه عیسی خدا بود، چطور ممکن بود بمیره؟ خدایی که میتونه بمیره، قادر مطلق نیست. و موجودی که قدرت نداره، اصلاً نمیتونه خدا باشه. حالا فرض کنین یکی بازم بگه، که عیسی خدا بود و بهای نهائیه گناهان ما رو پرداخت کرد.
سوال اینجاست که این بها رو واقعاً به کی پرداخت کرد؟ اگه به خودش پرداخت کرده، که اصلاً بیمعنیه، و اگه به یه قانونِ عدالتِ بالاتری پرداخت کرده، پس اون قانون از خدا قویتر بوده، که مجبورش کرده ازش اطاعت کنه. یا اینجام یه تناقض دیگه ست. توی زندگی واقعی، اگه کسی در حقتون بدی کنه، آیا بچه بیگناه خودتون رو میکشین، فقط برای اینکه بتونین اون شخص رو ببخشین؟ معلومه که نه. اما کلیسا از مردم میخواد باور کنن که خدا پسر خودش رو قربانی کرد، تا بشریت رو ببخشه.
آیا این برخلافِ هر نوع حس عدالتی نیست؟ اگه حتی ما به عنوان انسان هیچوقت اونقدر ناعادلانه رفتار نمیکنیم، چطور خدایی که کاملاً عادله، میتونه همچین کاری کنه؟ و چرا خدای رحمان و رحیمی که محدود به هیچ سیستمی نیست، صرفاً برای بخشیدن نیاز به قربانی داشته باشه؟ این عقیده مفهوم مسئولیتِ فردی رو هم، کاملاً از بین میبره. توی هر دادگاهی، مجرم مجازات میشه. اگه یه قاتل، به اعدام محکوم بشه و دوستش بگه: «اون رو اعدام نکنین، به جاش من رو اعدام کنین.» هیچ قاضیای این رو میپذیره؟ قطعاً نه. یا یه موقعیت دیگه رو در نظر بگیرین. اگه به من ظلم بشه و کسی حقم رو پایمال کنه، طبیعتاً من خواهان اجرای عدالتم، مگه نه؟ اما بعد یکی بیاد و بگه: «نه، روالش اینطوری نیست.
عیسی باید به خاطر این بمیره.» چی؟ چرا؟ نه، من عیسی رو دوست دارم. نمیخوام اون به خاطر جرم یکی دیگه بمیره. تازه، چطوری با مرگِ اون، حقِ من بهم برمیگرده؟ اما طبق نظر اسلام، راهحل کاملاً متفاوته. در روز قیامت، از هر فردی بابتِ گناهان خودش بازخواست میشه، و هر کسی طبق عدالتِ مطلق الهی، مجازات یا پاداش میگیره. ضمناً میتونین مجموعه روز قیامتِ ما رو که با هوش مصنوعی تصویرسازی شده ببینین تا با جزئیاتِ کامل زندگیه پس از مرگ در اسلام آشنا بشین. «خب از نظر منطقی، اگه یه نفر بمیره، باور داشتن به مرگِ اون شخص، چطوری میتونه مایه نجاتِ یه نفر دیگه باشه؟ طبق نظر اسلام و طبق منطق، چیزی که اسلام میگه اینه که هر کاری بکنی، مسئولیتش با خودته.
توی تموم سیستمای قضایی دنیا، همین مفهوم مسئولیتِ فردیِ اسلام رو اجرا میکنن. کاری که میکنی، یعنی اگه یه مجرم کاری کنه، خودش باید مجازات بشه، نه یکی دیگه.» «عیسی راه رستگاری و راه رفتن به بهشت رو گفته: داشتن عقیده درست و انجام کارای نیک، که توی انجیل مَتا باب ۱۹، آیه ۱۶ ببعد اومده. پس از هر طرفی که بهش نگاه کنیم، راستی، حتی از نظر عهدِ عتیق، درسته؟ حتی توی عهدِ عتیق، توی کتاب حِزقیال میگه که هر کاری بکنی، بارش روی دوش خودته. پس عهدِ عتیق همین رو میگه، عیسی همین رو گفته، قرآن همین رو میگه، منطق همین رو میگه، و هر سیستم قضاییم میگه کسی که کار اشتباهی کرده باید مجازات بشه، و کسی که کار درستی انجام داده، باید پاداش بگیره.» میشه تناقضات و ایدههایِ غیرمنطقیِ زیادی مثل اینا پیدا کرد.
اما فکر میکنم همینا برای نشون دادنِ بیاساس بودن این باور کاملاً کافیه. این فقط یه ابزار الهیاتی بود که پُولُس برای توجیه نادیده گرفتن شریعت خدا ازش استفاده کرد. ما به عنوان مسلمون از طریق قرآن میدونیم که مصلوب شدن اصلاً اتفاق نیفتاده. عیسی (ع) نه کشته شدو نه به صلیب کشیده شد. خداوند اون رو از دست دشمنانش نجات داد و به آسمونا برد. و طبق تعالیم حضرت محمد (ص)، عیسی نزدیک به آخرُالزمان به زمین برمیگرده تا مأموریتش رو کامل کنه. «یه نفر اومد پیش عیسی و این سوال رو ازش پرسید: "ای استادِ نیکو، چه کنم تا به بهشت بروم؟" عیسی فرمود: "اگر میخواهی حیات جاودان داشته باشی، و اگر میخواهی به بهشت بروی، از احکام اطاعت کن." ببینین، وگرنه عیسی میگفت: "میدونی چیه، فقط چند روز، چند هفته یا چند ماه صبر کن.
من قراره بمیرم. من رو به صلیب میکشن. باور کن که من مُردم، و بعدش دوباره زنده میشم. و راه بهشت همینه." اون هیچوقت همچین چیزی نگفت. این الهیات رو بعداً ساختن.» «چیزی که اون تبلیغ میکنه خداست. اون توحید رو تبلیغ میکنه.» «این خیلی سادهست. میتونم به درگاه خدا دعا کنم. رابطه من فقط با خداست. نیازی به دو نفر دیگه ندارم. و واقعاً همین موضوع حجت رو بر من تموم کرد.» «زمانی بود که سعی میکردم تثلیث رو بپذیرم و به درگاه عیسی دعا کنم، اما اصلاً حس درستی بهم نمیداد.» «من تثلیثباور نبودم، اما توی مسیحیتِ رایج، مجبوری باور کنی که خدا سه شخصه، با اینکه فقط یکیه. توی اسلام چنین چیزی نبود. فقط توحیدِ خالص بود. فقط یکتاپرستیه خالص بود.» «اینکه توی رابطه یه مسیحی با خدا همیشه به یه نفر نیاز هست.
یه نفر هست که بین عبادتکننده و خدا وایمیسته: حالا یا کشیشه، یا خادم کلیسا. بعضیام به درگاه مریم باکره دعا میکنن. اما یه مسلمون، وقتی داره نماز میخونه یا دعا میکنه، این فقط یه رابطه بین خودش و خالقشه، و هیچوقتم به این جایگاه نزدیکتر نمیشه مگر زمانی که در حالت سجدهست، وقتی صورتش روی زمینه و در پایینترین نقطه قرار داره، نزدیکترین حالت رو به خدا داره.» خیلی از کسانی که پیروان صادق مسیحیت بودن، بعد از دیدن همچین دلایلی اسلام رو پذیرفتن و زندگیای رو شروع کردن که عیسی واقعاً ازش راضی خواهد بود. «بعضیا ازم میپرسن: "چرا تیم عیسی رو ترک کردی؟" واقعاً این رو میپرسن. و منم بهشون گفتم: " خب، من تیم عیسی رو ترک نکردم. عیسی هم توی تیم ماست."» «در واقع، من برای کار رفته بودم عربستان سعودی.
رفتم اونجا و فکر میکردم قراره درباره مسیحیت بهشون آموزش بدم. اصلاً اینطور نشد. اونا درباره مسیحیتِ خودم، درباره منجیم عیسی مسیح، چیزایی فراتر از اونچه که میدونستم بهم یاد دادن. و این باعث شد واقعا مخم سوت بکشه.» «الان دارم به روش درست از عیسی پیروی میکنم. من عیسی رو ترک نکردم. پیداش کردم. من پُولُس رو کنار گذاشتم و شروع کردم به پیروی از عیسی. چون کلمه مسیحی یعنی شبیه به مسیح بودن. مسیح پرستنده خدای یکتای حقیقی بود. و من الان همینم.» «هیچوقت حس نکردم که مسیحیت رو ترک کردم. هیچوقت تصمیم به ترکِ مسیحیت نگرفتم. این یه انتخاب بود برای اینکه از طریق این اَعمال و باورای متفاوت یه مسیحیِ بهتر باشم.
و بعد متوجه شدم که مسیحیِ واقعی، و پیرو واقعیِ مسیح، واقعاً یه مسلمونه، میدونین، با درک این موضوع که عیسی مسیح (ع)، یه مسلمون بود و به اسلام دعوت میکرد.» از اونجایی که عیسی ارادهش رو تسلیم خدای یکتای حقیقی کرد، چرا شمام همین کار رو نکنین؟ اگه با این موضوع موافقین اما هنوز نمیتونین تصور کنین که اسمتون با کلمه ی اسلام گره بخوره، بذارین بهتون بگم معنی واقعیش چیه. تسلیم بودن. به عیسی تو باغ جِتسیمانی نگاه کنین که با صورت روی زمین میافته و با تسلیم محض به درگاه خالقش زاری میکنه. اسلام همینه. معنی واقعی تسلیم بودن همینه. این همون سلسله ی پاک و ناگسستنیه تموم پیامبرانه. ابراهیم، موسی، عیسی و محمد (ص)، که درود و سلام خدا بر تمامیه اونا باد، همگی دقیقاً به همین شکل تسلیم خداوند متعال شدن.
این میراث پاکشون رو در آغوش بگیرین. به خونه برگردین، قلبتون رو تسلیم الله کنین و به آرامش واقعیای که روحتون مدتهاس که دلتنگشه برسین.
امروز، خیلی از مسیحیا به رهبرانِ یهودیِ اونزمان نگاه میکنن و میپرسن: «چطور تونستین اونقدر کور باشین؟ چطور تونستین عیسی رو رد کنین؟» اما چی میشه اگه تاریخ دوباره تکرار شده باشه؟ چی میشه اگه حدود شش قرن بعد، پیامبر دیگهای با همون نشونههای واضح نبوت ظهور کرده باشه، اما این بار پیروان عیسی کسانی شده باشن که بهش پشت کردن؟ آیا رد کردن عیسی توسط یهودیا، شباهت عجیبی به رد کردن حضرت محمد (ص) توسط مسیحیا نداره؟ قرآن با یه دعوت صادقانه به سمتِ سعادت ابدی، شما رو صدا میزنه: «بیایید بسوی سخنی که میان ما و شما یکسان است، که جز خداوند را نپرستیم و چیزی را شریک او قرار ندهیم، و هیچیک از ما دیگری را، به جای خداوند به خدایی نگیرد.» این یه دعوت به آزادیه، آزادی از عقاید خشک بشری.
شما نیازی به کلیسایی که بین شما و خدا وایسته ندارین. نیازی به کشیش، شمایلها یا قدیسین ندارین. نیازی به یه مفهوم کاملاً غیرمنطقی، مثل تثلیث ندارین و مجبور نیستین منطقتون رو بذارین کنار، تا یه قربانیِ ناعادلانه رو باور کنین. این دعوتی برای خیانت به عیسی نیست. این یه دعوته برای نجات دادنِ میراث اون، از صلیبی که با عقاید بشری ساخته شده. و با این حساب، به پایان قسمت اولمون رسیدیم. اما سفر ما تازه شروع شده. میدونستین که هیچکدوم از انجیلا توسط شاهدان عینی نوشته نشدن؟ یا اینکه حتی توسط افرادی که اسمشون روی این کتاباست هم، نوشته نشدن؟ «ما نیاز به روایتی داریم که به این نوشتهها اعتبار الهی بدهد.» توی قسمت بعدی، واقعیتِ پشتِ انجیلها رو برملا میکنیم که اکثر مسیحیا حتی اسمش رو هم نشنیدن.
تفاوتای متنی، تناقضات بیپایان، آیات تغییریافته و خیلی چیزای دیگه. آماده بشین تا حقایقی رو کشف کنین که مورّخین کلیسا میدونن، اما ترجیح میدن دربارهش سکوت کنن. توی قسمت ۲ میبینمتون. ما توی «Towards Eternity» بیوقفه تلاش میکنیم تا این ویدیوها رو به دستتون برسونیم. بعد از اینکه ماه رمضان گذشته با مجموعه «سیره» به ۴۵ میلیون بازدید رسیدیم، حالا انشاءالله میخوایم یه مجموعه کاملاً جدید که با کمک هوش مصنوعی بسازیم. این مجموعه درباره زندگی پیامبرهای بزرگوارمون مثل حضرت موسی (ع)، ابراهیم (ع)، یوسف (ع)، یونس (ع) و سایر پیامبراست. اینطوری شما و خونوادهتون میتونین داستانای شگفتانگیز زندگی اونا رو با کیفیت تولید Towards Eternity تماشا کنین. اما ساختن همچین مجموعهای هزینه بالایی داره.
ابزارای هوش مصنوعی، صداپیشگی حرفهای، تجهیزات و خیلی چیزای دیگه. و متأسفانه ما تنهایی از پسِ همه این هزینهها برنمیآیم. فقط با حمایت شماست که میتونیم این پروژه رو تموم کنیم. تیم ما کل مبلغ رو به سهمای ۲۵ دلاری تقسیم کرده. پس انشاءالله میتونین در حد توانتون، با تقبل یک یا چند سهم از این پروژه حمایت کنین. اگه میخواین توی این کار خیر شریک باشین، به «Towards Eternity» کمک مالی کنین و این فرصت طلایی رو از دست ندین. ممنون.
توی این مجموعه، لابهلای صفحاتِ کتاب مقدس سفر میکنیم و جزئیاتِ پنهانِ بین خطوط رو کشف میکنیم. مهمترین لحظات زندگی عیسی علیه السلام رو مرور میکنیم، و برمیگردیم به اولین دورهای که اِنجیلا به رشته ی تحریر دراومدن. بعدش شاهد نقطه عطف مهمی خواهیم بود وقتیکه پیامش به سرزمینای مشرکِ یونان و روم رسید، و هویت واقعی عیسی رو از هر زاویه ی ممکنی بررسی میکنیم. «شنیده ای عیسی چه آورده؟» «ما را به پرستش خدای یکتایی فرا میخواند که نمیتوانیم ببینیمش.» «این دین جدید دارد بین مردم پخش می شود. نباید خارج از دسترس مان باشد.» «هر کس که این دین جدید عیسی را تبلیغ میکند، زنده نگذارید.» ما این مجموعه چهار قسمتی رو با تحقیقات گسترده و ماهها کار مداوم، آماده کردیم.
ما با استدلالایی که قراره بشنوین، علمای دینیِ برجسته یِ مسیحی رو، مستقیماً به چالش کشیدیم. با این حال، نتونستن جوابای قانعکنندهای بدن. اما به همینجا بسنده نکردیم. دنبال داستانای واقعی گشتیم و با بیش از ۲۰ مسیحیه سابق که همین مسیر جستجوی حقیقت رو رفته بودن مصاحبه کردیم، کسایی که در نهایت جواب سوالاتشون رو توی اسلام پیدا کردن. همینطور قراره بعضی از حقایقی که توی این مسیر کشف کردن رو، از زبون خودشون بشنویم. توی این مجموعه ویدیویی، بنیادیترین و حیاتیترین مسائل مسیحیت رو جوری که تا حالا نشنیدین، بررسی میکنین. الان قهوهتون رو بردارین، لم بدین و بریم که شروع کنیم. حالا برمیگردیم به ۲۰۰۰ سال پیش. مردی رو میبینین که تو خیابونای اورشلیم ایستاده و فقط تعداد کمی از مومنین کنارشن.
از اونجایی که اشتیاق سوزانی برای نجاتِ مردمش از خُسران ابدی داره، بی وقفه شهر به شهر میره، و هر روز جونش رو به خطر میندازه. اسمش عیسی مسیحه. «آری، او پیامبریست که خدا فرستاده.» اون هیچی نداره. و هیچ درخواستیم نداره. «دیدی عیسی مرده ی را زنده کرد؟» «ساکت! این چرندیات را باور میکنی؟ او فقط یک جادوگرست.» اما اونا اصلاً فکرشم نمیکردن که یه روزی بیش از ۲.۳ (دو و سه دهم) میلیارد مسیحی و ۲ میلیارد مسلمون بهش ایمان میارن. و آره، احتمالاً این رایجترین تصور اشتباهیه که مسیحیا درباره اسلام دارن. اکثراً فکر میکنن اسلام دینیه که عیسی رو انکار میکنه یا حتی بهش بیاحترامی میکنه. اما حقیقت دقیقاً برعکسه. اگه کسی نبوت عیسی (ع) رو رد کنه، اصلاً نمیتونه مسلمون باشه.
اسلام نه تنها ردش نمیکنه، بلکه اون رو به عنوان یکی از بزرگترین و محبوبترین پیامبران روی زمین گرامی میداره. قرآن از معجزات متعددش حرف میزنه، مثل شفا دادن نابینایان، زنده کردن مردگان، و حتی تولد معجزهآساش بدون پدر از مریم باکره ی، پاک و عفیف. و نکته خیلی جالب اینه که قرآن ۳۴ بار اسم مریم رو آورده، در حالی که توی کتاب مقدس اسمش فقط ۱۹ بار اومده. همچنین قرآن از شأن مریم در برابر تهمتای یهودیانِ اونزمان، دفاع میکنه و حتی یه سوره کامل رو به اسمش نامگذاری کرده. پس با این همه اشتراکات، چی این دو تا دین رو از هم جدا کرد؟ جواب توی سه تا باور خاصه، که بمرور زمان وارد مسیحیت شدن و هویت عیسی و پیامش رو کاملاً تغییر دادن.
باور به اینکه عیسی خداست، باور به اینکه اون پسر خدام هست، و باور به اینکه خودش رو روی صلیب، فدای گناهان کل بشریت کرد. امروز قرار نیست وقتمون رو سر مسائل جَنبی تلف کنیم. مستقیماً همین باورای اصلی رو یکییکی بررسی میکنیم. بدون تعصب، و بدون ایمان کورکورانه. فقط از متون کتاب مقدس، تاریخ و منطق استفاده میکنیم. در مجموع، اگه تفکر منطقی کمک میکنه که در هر زمینهای از زندگی دنیوی موفق بشین، چرا خدا باید ازتون بخواد وقتی پای زندگی ابدیتون وسطه، منطق رو کنار بذارین؟ بیاین سفرمون رو با یه بحثِ داغ، که تو انجیل مَرقُس ثبت شده شروع کنیم. با دقت گوش کنین. «یکی از معلمان شریعت آمد و بحث آنان را شنید.
چون دید عیسی به خوبی به آنان پاسخ داد، از او پرسید: "در میان تمامی احکام، کدامیک از همه مهمتر است؟" عیسی پاسخ داد: "مهمترین حکم این است: ای اسرائیل بشنو: خداوند، خدای ما، خداوند یکتاست. خداوند، خدای خود را با تمام دل و با تمام جان و با تمام ذهن و با تمام قوّتِ خود دوست بدار."» متوجه چیزی شدین؟ وقتی از عیسی میپرسن: «مهمترین حکم کدومه؟» جوابش ایمان به تثلیث نیست. برعکس، ایمان به خداوند، خدای ماست. یعنی اون خدای منه، خدای شماست، و تنها خداست. به عبارت دیگه، من خدا نیستم. آیا اینجا به وضوح یگانگی خدا رو تبلیغ نمیکنه؟ بعدش گفتگو اینطوری ادامه پیدا میکنه: «نیکو گفتید ای استاد.
درست میگویید که خدا یکی است و جز او خدای دیگری نیست.» اما برای قرنها، تقریباً توی تموم کلیساها، به مردم یاد دادن که به یه تناقض ایمان بیارن: به تثلیث. «اما مواردی بود که اصلاً با عقل جور درنمیاومد.» «مثل چی؟» «خب، اینکه عیسی هم خدا باشه و هم پسر خودش. این برام منطقی نبود. و بعد بنوعی شخصیت روحُالقُدُس رو هم داشته باشه. همون تثلیث دیگه.» «با خودم گفتم این قطعاً غلطه. اول از همه به خاطر اینکه بیش از حد پیچیده بود.» «تثلیث همیشه برام چیزی بود که هیچوقت با عقل جور درنمیاومد. اصلاً منطقی نبود.» «میگفتم خدایا کمکم کن، خدایا نجاتم بده، خب؟ اما واقعاً نمیدونستم دارم کی رو صدا میزنم.
عیسی رو صدا میزنم؟ یا خدا رو؟» به نظرتون این خیلی عجیب نیست؟ اگه یه باور خاص، اساس مطلقه کلِ یه دین باشه، انتظار دارین کتاب مقدسش پُر از اون موضوع باشه، درسته؟ مثلاً به قرآن نگاه کنین. باور به اینکه هر انسانی توی روز قیامت دوباره زنده میشه، یکی از ارکان اصلی اسلامه. و چون یه اصل اساسیه، صدها آیه درباره آخرت صحبت میکنن. پس با این حساب، فکر میکنین کلمه تثلیث چند بار توی کل کتاب مقدس اومده؟ صفر. حتی یک بارم نیومده. عیسی هیچجای متن دربارهش توضیح نمیده. اینجا یه سوال اساسی برامون پیش میاد. «اگه باور به تثلیث واقعاً تنها راه رستگاریه، پس چرا هیچجای کتاب مقدس اشارهای بهش نشده؟» برعکس، بخشای زیادی هستن که دقیقاً خلاف این رو نشون میدن. مثلاً توی انجیل لوقا، عیسی صراحتاً خدا بودنش رو رد میکنه.
«یکی از سروران از او پرسید: "ای استاد نیکو، چه کنم تا وارثِ حیات جاودان شوم؟" عیسی پاسخ داد: "چرا مرا نیکو میخوانی؟ هیچکس نیکو نیست، جز خدا و بس."» خب اینجا عیسی به وضوح میگه که متمایز از خداست و تنها خداوند حقیقتاً خوبه. و تو کتاب اَشعیا، این آیه رو میبینیم: «خداوند قادر مطلق میفرماید: "من اول و من آخر هستم؛ و غیر از من خدایی نیست."» به عبارت دیگه، قبل از اون خدایی نبوده و هیچوقتم خدای دیگهای در کنارش نخواهد بود.
و تو فصل دیگهای از همین کتاب، خدا میفرماید: «من خداوند هستم و خدای دیگری نیست؛ غیر از من خدایی وجود ندارد.» و در ابتدای سِفر خروج فصل ۲۰، توی ده فرمانِ معروف، خدا میفرماید: «تو را در حضور من، خدایان دیگر نباشد.» «منظورم اینه که، کتاب به ما یاد میده که شیطان، همون ابلیس، عیسی مسیح رو ۴۰ روز و ۴۰ شب توی بیابون برد، و بعد به عیسی مسیح گفت، که منظورم از خوندن کتاب مقدس دقیقاً همینه، خب؟ بهش گفت: "از ایمان به خدایت دست بکش." این رو به عیسی میگه، خب؟ "از ایمان به خدایت دست بکش و با من بیعت کن." این نشون میده اون خداست یا پیغمبر خدا؟ متوجه میشین میخوام بهتون چی بگم؟ موارد خیلی زیادی توی کتاب مقدس هستن که بهتون میگن عیسی خدا نبوده.» اگه عیسی خداست، پس باید از همون ابتدا علم مطلق الهی داشته باشه، درسته؟ اما ببینین توی انجیل مَرقُس، فصل ۱۳ آیه ۳۲ چی میشه.
وقتی از عیسی میپرسن قیامت کِی میاد، دقیقاً این جواب رو میده. «اما از آن روز یا آن ساعت هیچکس خبر ندارد، نه فرشتگان در آسمان و نه پسر، بلکه تنها پدر میداند.» ببینین اینجا چی توصیف شده. یه سلسلهمراتبِ واضح از آگاهی مطرح میشه. اول فرشتگان، بعد پسر، و در بالاترین جایگاه، پدر. اگه عیسی با خدا برابره، چطور ممکنه چیزی وجود داشته باشه که اون کاملاً ازش بیخبره؟ خدایی با علم محدود، از نظر منطقی غیرممکنه. همونطور که میبینین، اینجا عیسی ادعا نمیکنه که بخشی از ذات ازلیه. بلکه داره علناً به محدودیتاش به عنوان یه مخلوق اعتراف میکنه. «و تنها آیه ی مربوط به تثلیث توی کتاب مقدس، چون فقط یکی بود، که اونم جعلیه. بعداً اضافه شده. و ما این رو میدونیم. آیه ۷ از فصل ۵، نامه ی اول یوحَنّاست.
اگه به کتابای مقدس امروزی نگاه کنین، اکثر نسخههای جدید حذفش کردن. اما این آیه میگه: "سه کس در آسمان شهادت میدهند: پدر، کلمه و روح،" یعنی همون پدر، پسر و روحُالقُدُس. اما این یه آیه ی ساختگیه که الان همه، به جز بنیادگراها، قبول دارن که به کتاب مقدس اضافه شده. اگه این آیه ی تثلیث رو حذف کنین، یعنی کاری که همه محققین میکنن، دیگه هیچی توی کتاب مقدس درباره تثلیث وجود نداره.» یه شب تاریک و آروم رو توی باغ جِتسیمانی تصور کنین. مردی کاملاً تنهاست، و غرقِ در اندوهه، و با صورت روی زمین میافته. به عبارت دیگه، سجده میکنه. گریه میکنه، التماس میکنه و زاری میکنه. هر مسیحی این صحنه ی عمیقاً احساسیِ، از دعای عیسی قبل از دستگیریش رو میشناسه.
اما اگه یه قدم برین عقب و به کل صحنه نگاه کنین، سوالاتی شکل میگیرن. «اگه عیسی خدا بوده، چرا باید موجود دیگهای رو بپرسته؟ اگه اون خالق کائناته، دقیقاً به درگاهِ کی داره زاری میکنه؟ آیا داره به درگاه خودش التماس و عبادت میکنه؟ چطور میتونه به درگاه خودش دعا و التماس کنه؟» یا، در واقع داریم به یه حقیقتِ خیلی سادهتر نگاه میکنیم؟ واضحه که اون یه پیامبره که کاملاً انسانه و داره کاری رو میکنه که هر پیامبری قبل از اون انجام داده، یعنی تسلیم ارادهش، در برابر خدای یکتای حقیقی. و همین موضوع رو بارها و بارها تو بخشای مختلف، از لوقا گرفته تا مَتا و عِبرانیان میبینیم.
«اگه عیسی کسیه که ما باید به درگاهش دعا کنیم، پس خودش به درگاه کی دعا میکرد؟ به ما به عنوان کاتولیک میگفتن که یه دزد کنار حضرت عیسی (ع) بود، گفت "به پادشاهی خداوند بیا و بخشیده شو،" و میبخشدش. اما همون موقع، در حالی که خودشم روی صلیبه، میگه: "چرا مرا به حال خود رها کرده ای؟" اما منظورش از "تو" کیه؟ داره با کی حرف میزنه؟ چرا داره فکر میکنه، انگار همیشه جوریه که به آسمون نگاه میکنه، و سعی داره با خدا حرف بزنه. حرف من اینه، اگه قراره اون همون کسی باشه که ما به درگاهش دعا میکنیم، پس چرا خودش دست به دامن یکی دیگه میشه تا دعاهاش رو مستجاب کنه، تا بعضی از شرایط زندگیش رو حل کنه. خب این اصلاً برام منطقی نبود.» «رفتم پیش کشیش. گفتم: "ببین، یه سوال ازت دارم." گفتم: "من یه مشکلی دارم.
ایمانم کاملاً متزلزل شده. یه مشکلی دارم. کتاب مقدس رو خوندم. توی کتاب مقدس، خدا میگه که عیسی روی صلیب میگه: 'خدای من، خدای من، چرا مرا به حال خود رها کرده ای؟' گفتم، مشکل من اینه: که عیسی داره کی رو صدا میزنه؟" دستش رو اینجوری گذاشت روی شونه م. گفت: "پسرم، فقط باید ایمان داشته باشی."» «و اون همش بهم میگفت: "فقط باید باور کنی."» «و گفت: "این یعنی ایمان. فقط باید باور کنی."» «این کُفره. واقعاً نباید درباره این سوالات چیزی بپرسی. میدونی، این ایمان توئه.» «و میدونم اوضاع از چه قراره، چون وقتی توی یه کلیسای مسیحی هستی، فقط میگن: این چیزیه که ما بهش باور داریم.
مثلاً میگن: "چطور جرئت میکنی زیر سوال ببریش؟" و من این رو از نزدیک تجربه کردم وقتی از کشیشای کلیساهای، مختلف سوال میپرسیدم.» «اسلام به ما اجازه میده سوال بپرسیم. اجازه میده طلب دانش کنیم. اسلام بهمون اجازه میده بگیم: "من این رو نمیفهمم. میشه برام توضیحش بدی؟" برای همین فکر میکنم این یکی از چیزایی بود که من رو جذبِ اسلام کرد.» به کل سلسله ی پیامبران فکر کنین. نوح یه پیامبر بود. ابراهیم یه پیامبر بود. یعقوب، موسی، هارون و هزاران نفر دیگه همگی به عنوان فرستادگان خدا مبعوث شدن. با این حال میگن عیسی خودِ خداست. حس نمیکنین این از اساس غلطه؟ چرا حتی یه پیامبر قبل از اون، هرگز همچین چیزی رو یاد نداده؟ این یه تناقض بزرگ ایجاد نمیکنه؟ فقط دو تا احتمال وجود داره.
یا تکتکِ پیامبرانِ قبل از عیسی، ماهیتِ واقعی خالقشون رو کاملاً اشتباه فهمیده بودن و نتونستن درست آموزشش بدن، یا اینکه ایمان به خدای یگانه پیام اصلی بوده و مفهوم تثلیث قرنا بعد اختراع شده. به راحتی میشه مثالای خیلی بیشتری از کتاب مقدس آورد، اما فعلاً همین قدر کافیه. حتی اگه متون مقدس رو بذاریم کنار و کاملاً منطقی به قضیه نگاه کنیم، نتیجه بازم کاملاً مشخصه. آیا کسی که این ویژگیا رو داره واقعاً میتونه خدا باشه؟ خدایی که احساس گرسنگی و تشنگی میکنه. خدایی که برای زنده موندن باید هر چند ثانیه نفس بکشه. خدایی که نیازای اولیه ی جسمی، مثل دستشویی رفتن داره. خدایی که خسته میشه و مجبوره بخوابه. خدایی که متولد میشه، نیازمنده، و مجبوره دوران نوزادی و تموم مراحلِ رشدِ انسان رو طی کنه.
هیچکی نمیتونه به سادگی تمومه این تناقضاتِ منطقی رو نادیده بگیره و بگه: «باید ایمان کورکورانه داشته باشی.» حالا بیاین به دومین باور اصلیه مسیحیت نگاه کنیم. اگه یه کتاب مقدسِ امروزی رو باز کنین، میبینین که عیسی، پسر خدا نامیده شده. در ظاهر، این میتونه به معنای واقعی و تقریباً بیولوژیکی به نظر برسه، اما هرچی بیشتر میخونین متوجه میشین که این لقب فقط مختصِ عیسی نیست. در انجیل مَتا، در جریان موعظه ی معروفِ بالای کوه، عیسی به وضوح میگه: «خوشا به حال مُصلحین، زیرا آنان پسرانِ خدا خوانده خواهند شد.» اگه لقبِ پسر خدا خودبهخود کسی رو تبدیل به موجودی الهی میکرد، پس هر کسی که برای صلح روی زمین تلاش میکنه میتونه یه خدا باشه.
علاوه بر این، در سراسر کتاب مقدس، افراد صالح و پرهیزکاری که رابطه نزدیکی با خدا دارن، بارها فرزندان خدا نامیده شدن. و برعکس، کسانی که حقیقت رو رد میکنن، فرزندان شیطان نامیده شدن. در انجیل یوحنّا فصل ۸ آیه ۴۴، عیسی دقیقاً همین کلمات رو به کسانی که به حرفش گوش نمیدن میگه. «شما از پدره خود؛ ابلیس هستید، و میخواهید خواهشهای پدر خود را به جا آورید.» در واقع این اصطلاح در جایجایِ کتاب مقدس استفاده شده. میبینیم که همچین القابی برای داوودِ نبی و حتی برای بنیاسرائیل بعنوان یه ملت، بکار رفته.
در مَزامیر باب ۲ آیه ۷، داوود نبی میفرماید: «من حکم را اعلام خواهم کرد: خداوند به من گفت، "تو پسر من هستی؛ امروز من تو را به وجود آورده ام."» در کتاب اَرمیا فصل ۳۱ آیه ۹، متن از قولِ خدا نقل میکنه که: «اِفرائیم نُخستزاده من است.» و در سِفر خروج فصل ۴ آیه ۲۲ میخونیم: «اسرائیل پسر نخست من است.» پس اینجا این لقب حتی برای بنیاسرائیل، یعنی یه ملتِ کاملم استفاده شده. اگه پسرِ خدا نامیده شدن خودبهخود کسی رو خدا میکنه، پس کتاب مقدس مجبورتون میکنه یه شجرهنامه ی کامل از خدایان رو بپذیرین. در انجیل لوقا، وقتی شجرهنامه عیسی مطرح میشه، متن اینطوری تموم میشه: «پسر اینوش، پسر شِیث، پسر آدم، پسر خدا.» فقط یه لحظه بهش فکر کنین.
لوقا دقیقاً همون لقبی رو برای آدم به کار میبره که مسیحیا منحصراً برای عیسی استفاده میکنن: پسر خدا. اگه این لقب به معنای واقعیِ کلمه، یعنی کسی که الهی یه باشه، پس لوقا داره بهمون میگه که خدایان متعددی رو زمین قدم زدن، و آدمم صرفاً یکی از اونا بوده. در واقع، اگه این منطقِ تفسیرِ تحتاللفظی رو دنبال کنین، برای خدا دونستنه آدم دلایلِ خیلی بیشتری دارین تا عیسی. چون درسته که عیسی پدر نداشت، اما بازم یه مادر و یه اصل و نسبِ خونوادگی داشت. از طرف دیگه، آدم اصلاً پدر و مادری نداشت. نه پدر و نه مادر. پس چرا الهیاتِ رایجِ مسیحی تصمیم گرفت که این لقب برای آدم فقط یه اِستعاره، اما برای عیسی یه حقیقت محض باشه؟ صداقت ایجاب میکنه یکی رو انتخاب کنین.
یا میپذیرین که کلمه ی «پسر» یه اصطلاحِ معنوی و اِستعاریه که برای تموم بندگانِ صالح خدا استفاده میشه، یا اعتراف میکنین که کلیسا یه عبارتِ اِستعاری رو تبدیل به واقعیت عینی کرد اونم فقط برای اینکه با روایتِ سیاسیه امپراتوری روم جور دربیاد. «هرچی بیشتر این کتاب رو میخونین، مسیحی موندن غیرممکنتر میشه. غیرممکنه.» و هرچی بیشتر شروع به تحقیق کردم، پیش خودم میگفتم: «چی؟ اصلاً اینا چیه و چرا من هرگز هیچکدوم از اینا رو یاد نگرفتم؟» و واقعاً حس کردم سرم کلاه رفته. «کتاب مقدس رو از اول تا آخر خوندم. و وقتی کتاب مقدس رو میخوندم، تعجب کردم که هرچی که توی کتاب مقدس بود رو قرآن داشت بهم میگفت. میگفتم "سبحانالله،" مثلاً "اون نمیگه عیسی خداست. نمیگه اون پسر خداست.
چرا این همه سال این کار رو میکردیم؟ واقعاً چرا؟" و میرفتم پیش خونوادهم، میگفتم: "اخه اینجا رو ببینین، چرا؟" به مادربزرگم که از همه مذهبیتر بود میگفتم: "مادربزرگ، این آیه رو برام بخون." و اونم میخوندش. میگفت: "نه، نه، نه، نه. میخوای گولم بزنی. نمیخوام دربارهش حرف بزنم." میبینی؟ میترسید باهام حرف بزنه. و من بهش میگفتم: " نمیخوام گولت بزنم. میخوام بدونم. میخوام حقیقت رو بدونم. اگه میدونی، بهم بگو." خب؟ اما این با عقل جور درنمیاد.» «این کودک برای ما خدایی خواهد بود.» ۲۰۰۰ سال پیش، امپراتورهای روم سکههایی ضرب میکردن که روشون عبارت «دیوی فیلیوس» حک شده بود، که ترجمهش میشه «پسر خدا».
در دنیای شرکِ یونان و روم، ایده ی اینکه خدایان پسرانی داشته باشن که روی زمین راه برن، از قبل عمیقاً آشنا بود. پس وقتی پیام توحیدی و نابِ عیسی از یهودیه خارج شد و وارد این دنیای شرکآلود شد، با یه مانع بزرگ روبرو شد. جامعه کاری رو کرد که بهتر از هر چیزی بلد بود. پیامبری که خودش رو فقط بنده خدا میدونست رو گرفت، و به زور بردش توی قالبِ یه نیمهخدای رومی. در اساطیر یونان، مفهوم خدایی که در کالبدِ انسان باشه، کاملاً عادی بود. وقتی یکی از به اصطلاح خدایانشون از یه انسان بچهدار میشد، اون بچه رو یه موجود الهی میدیدن که بین آدما راه میره. مثلاً توی یه افسانه معروف، زئوس میاد سراغ یه زنِ فانی به اسم دانائه. بعدش اونا پسری بنام پِرسِئوس رو بدنیا میارن، که به عنوان خدایی در کالبدِ انسان شناخته میشه.
آشنا به نظر نمیاد؟ خیلی شبیه به همون چیزیه که درباره عیسی میگن، نه؟ یعنی، بهش فکر کنین. یونانیا خدایان زیادی مثل پوسایدون، دِمیتِر و آسکلِه پیوس داشتن، و معتقد بودن هر کدوم قدرتای خاصی دارن. یکیشون بر دریاها حکومت میکرد، یکی محصول میاورد، و یکی دیگه بیماریا رو شفا میداد. حالا تصور کنین یه سیستم اعتقادیِ جدید رو، وارد همچین فرهنگی بکنین، و شخصیتی که در مرکز این عقیده قرار داره، این معجزات رو نشون بده. مردهها رو زنده میکرد، کورها رو بینا میکرد و جُذام رو، که اون زمان لاعلاج بود، درمان میکرد. پس، برای یه ذهن یونانیمَآب، نتیجهگیری ساده بود. «بینائی اش برگشته. او خدائی دیگر است.» پیشزمینه ی اسطورهایشون کار رو براشون خیلی راحت کرد تا عیسی رو هم از همون دریچه ببینن.
خیلی افراطی به نظر میاد؟ باشه، بیاین فقط به نتیجهگیریای خودمون تکیه نکنیم، و این رو مستقیماً از صفحاتِ خودِ کتاب مقدس ثابت کنیم. اونا نه تنها با عیسی اینطوری رفتار کردن، بلکه طبق متن، حتی با حوّاریونش هم مثل خدایان رفتار شد. در کتاب اَعمال رسولان فصل ۱۴، بعد از اینکه پُولُس یه مرد مفلوج رو شفا میده، میگه: «وقتی جمعیت دیدند که پُولُس چه کرد، به زبان لیکائونی فریاد برآوردند: "خدایان به شکل انسان نزد ما فرود آمدهاند!" آنان بارناباس را زئوس خواندند، و پُولُس را هِرمِس، زیرا او سخنگوی اصلی بود.
کاهنِ معبد زئوس، که معبدش درست در بیرون شهر بود، گاوها و تاجهای گل به دروازههای شهر آوَرد زیرا او و جمعیت میخواستند برای آنان قربانی پیشکش کنند.» میبینین اینجا داره چه اتفاقی میافته؟ توی همچین جامعهای، حتی اگه خوده عیسی هم میاومد و علناً اعلام میکرد که خدا نیست، مردم بازم یه راهی پیدا میکردن تا به چشم یه خدا ببیننش. در نتیجه، مسیحیت توی خاورمیانه شروع شد، اما همونطور که توی اروپا گسترش پیدا کرد، تحت تأثیر اساطیر یونان قرار گرفت و کمکم تبدیل شد به دینی که با تعالیم اصلیه عیسی خیلی فرق داشت. خب این تغییر بزرگ واقعاً چطوری اتفاق افتاد؟ معمارِ پشتِ این نسخه ی کاملاً جدید از مسیحیت کی بود؟ برای پیدا کردن جواب، باید برگردیم به خیابونای تاریک اورشلیم در قرن اول.
او یک کورِ مادرزاد را در روز سِبت، مقابل چشم همه شفا داد. احالا دیگر صدها و هزاران نفر همهجا بدنبالش میروند. در مرکز دنیای یهود، سَن هِدرین قرار داشت، یه شورای عالی، متشکل از ۷۰ ریشسفید و یه کاهن اعظم. برای اونا، عیسی یه تهدیدِ موجودیتی بود. و در سالای بعد، این شورا تبدیل به یه کابوسِ زنده برای پیروانش شد. هر شورای بیرحمی نیاز به یه مشت آهنین توی خیابونا داره. بنابراین با اختیار تام از طرف کاهن اعظم، مردی به اسم شائول، که بعدها بنام پُولُس شناخته شد، خیابونا رو تبدیل به شکارگاه کرد. «هر کسی که از او پیروی میکند را پیدا کنید، ببندیدش، و بیاوریدش نزد من.» اون وارد خونهها میشد، زن و مرد رو به زور بیرون میکشید، و به جرم پیروی از این دین جدید مینداختشون زندان.
اونا تحتِ شکنجه، مجازات و فشار قرار میگرفتن تا دست از عقایدشون بکشن. یکی از اونا حتی تا حد مرگ سنگسار شد. و هر وقت برای اعدام یه مومن رأیگیری میشد، پُولُس لحظهای درنگ نمیکرد. همیشه به اعدام رأی میداد. هیچ رحمی نداشت. همه اینا رو خودتون میتونین توی کتاب مقدس بخونید. انرژیش هیچوقت تموم نمیشد. اما بعد از چند سال، پُولُس متوجه یه چیزی شد. ریختنِ خون، آتیش رو خاموش نمیکرد. برعکس، داشت شعلهورترش میکرد. پیروان عیسی داشتن فوجفوج بیشتر میشدن. و پُولُس دیگه نمیخواست توی جبهه ی بازنده بمونه. میخواست جایی باشه که قدرت اونجاست، تا به چیزی فراتر از یه جلّاد تبدیل بشه. به یه رهبر، نه فقط یه پیرو. میخواست معمارِ این جنبشه رو به رشدی بشه که خیلی زود به اسم مسیحیت شناخته میشد.
اما یه مشکل اساسی وجود داشت. پُولُس توی کل زندگیش حتی یه بارم عیسی رو ندیده بود. با این حال قرار بود ادعایی، اونقدر جسورانه مطرح کنه که حواریون اصلی رو به حاشیه برونه و تموم نگاهها رو به سمت خودش جلب کنه. پُولُس ادعا کرد که توی راه دمشق، عیسی ناگهان توی یه مکاشفه بهش ظاهر شده. و این تجربه، اون رو از یه دشمن به فرستادهای برگزیده، برای ملل غیریهودی تبدیل کرده. حالا پُولُس میخواست این دین رو همهجا گسترش بده، اما در عین حال میخواست اون رو طبق ایدههای خودش از نو شکل بده. با این حال، موانعی سر راهش بودن. قوانین مذهبی مثل ختنه، اعمال عِبادی، محدودیتا و مُحَرّمات. برای اینکه دین برای توده مردم جذابتر بشه، پُولُس همه اونا رو یهباره حذف کرد.
اما نمیتونست همینطوری و بدون هیچ توضیحی قوانین رو زیر پا بذاره. نیاز به یه داستان احساسی و الهیاتی داشت تا کارش رو توجیه کنه. بنابراین یه مفهوم کاملاً جدید و رادیکال رو معرفی کرد. «عیسی خودش را فدا کرد و به خاطر گناهان شما روی صلیب مرد.» اون ادعا کرد که عیسی مجازاتِ گناهانِ کل بشریت رو به گردن گرفته. صلیب تبدیل شد به ابزار نهاییه پُولُس، تا جایگزین تعالیم اصلی عیسی بشه و ایمان رو از نو به شکلی بسازه که هر کسی بتونه، بدون دست کشیدن از سبکِ زندگیه قدیمیش، قبولش کنه. اونا تنها چیزی که برای رستگاری نیاز داشتن این بود که عیسی رو به عنوان خداوند و منجی خودشون بپذیرن. رومیها با ایده ی خدای یکتای نادیدنی آشنا نبودن.
اما همونطور که گفتیم، با داستانای خدایانی که به شمایل انسان درمیومدن، بشدت آشنا بودن. پس پُولُس دقیقاً همون نوع باوری رو بهشون داد، که آماده پذیرشش بودن: یعنی مفهوم پسر خدا. نقشهش اونقدر خوب جواب داد که امروز، توی کتابی که بهش عهد جدید میگیم، صدای پولس دقیقاً به بلندیِ صدای خودِ عیسی شنیده میشه. و تا زمانی که این کتابا نوشته بشن، ایدههای پولس دیگه توی کل منطقه پخش شده بودن. و از اونجاکه هیچکدوم از نویسندگانِ چهار انجیل هیچوقت عیسی رو از نزدیک ندیده بودن، متون، شدیداً تحت تأثیر پُولُس شکل گرفتن. و حقیقتِ تکوندهنده درباره اینکه این کتابا واقعاً چطوری نوشته شدن، موضوعِ یکی دیگه از ویدیوهای همین مجموعهست.
خلاصه اینکه، پُولُس به میلیونا نفر یاد داد که به جای خدای یکتای حقیقی، فرستادهای رو بپرستن، که به خدا اشاره کرده بود. خب، در حالی که تموم این اتفاقات میافتادن، حواریون اصلیه عیسی چیکار میکردن؟ اونور توی اورشلیم، پیروان اصلی عیسی، به رهبری پطروس و یعقوب، به شدت با پُولُس مخالفت میکردن. خودِ عهدِ جدید، این درگیریای تلخ رو ثبت کرده. پُولُس میدونست که مشروعیتِ نهایی دست حواریونه، چون اونا به عنوان نمایندگانِ واقعیه عیسی شناخته میشدن. بنابراین تصمیم گرفت اعتبارشون رو زیر سوال ببره. در غَلاطیان بابِ دوم، آیه ی ۶ اون دقیقاً همون مردانی که توسط عیسی انتخاب شده بودن رو رد میکنه.
«اما در مورد آنان که معتبر به شمار میآمدند، هر چه بودند برای من تفاوتی نمیکند؛ خدا ظاهر انسان را نمینگرد.» در غلاطیان بابِ ۲ آیات ۱۱ تا ۱۳، پُولُس حتی پا رو فراتر میزاره و پطروس و بقیه رو، به دورویی متهم میکنه. و وقتی اونا روی حکم مقدسِ ختنه پافشاری کردن، پُولُس چهره واقعیش رو نشون داد. در غلاطیان فصل ۵ آیه ۱۲، یه توهینِ تکوندهنده میکنه. «کاش آن آشوبگران، کار را تمام کرده و خود را کاملاً مقطوعُالنسل میساختند!» توی همین متونِ مقدس، دو تا آموزش کاملاً متضاد کنار هم قرار دارن.
نامههای پُولُس یاد میدن که رستگاری فقط از طریق ایمان به دست میاد، همونطور که در رومیان باب ۳ آیه ۲۸ مینویسه: «زیرا معتقدیم که انسان به وسیله ایمان و بدون اِعمال شریعت عادل شمرده میشود.» اما در طرف مقابل، یعقوب مستقیماً در برابر تعالیم پُولُس میایسته. اون در نامه ی یعقوب باب دوم، آیه ۲۶ میگه: «همانگونه که بدن بدون روح مرده است، ایمان بدون عمل نیز مرده است.» و در نامه یعقوب باب ۲ آیه ی ۲۰، این طرز فکرِه «فقط ایمان» رو مستقیماً به چالش میکشه: «ای انسان نادان! آیا میخواهی بدانی که ایمانِ بدون عمل باطل است؟» پوچ بودنِ موقعیت رو تصور کنین. از یه طرف، حواریون اصلی رو دارین که واقعاً با عیسی راه رفتن، کنارش زندگی کردن و حرفای خودش رو شنیدن.
و از طرف دیگه پُولُس رو دارین، مردی که هرگز عیسی رو ندید، اما کل اعتبارش رو بر پایه یه مکاشفه شخصی بنا کرد. تصور کنین یه مسیحی هستین که کتاب مقدس رو باز میکنه تا فقط کلام خدا رو بخونه. خودتون رو وسطِ آتیشِ درگیری بین دو تا آموزش متناقض پیدا میکنین. با این سردرگمی تنها میمونین و از خودتون میپرسین: «واقعاً به حرفای کی میتونم اعتماد کنم؟» اما قرآن اصلاً اینطوری نیست. توی آیاتش، فقط کلام خدا رو میشنوین. خب موضعِ عیسی (ع) توی این درگیری چی بود؟ آیا درباره کسانی که ایمانی بدون شریعت رو تبلیغ میکنن هشداری داده بود؟ بیاین مستقیماً بریم سراغ انجیل مَتا بابِ ۷. در واقع، خیلی قبل از اینکه اصلاً پُولُس وارد صحنه بشه، عیسی یه هشدار جدی داده بود.
وقتی توصیف میکنه که در روز قیامت به کسانی که میان سراغش به امید اینکه از طرفشون با خدا صحبت کنه، چی میگه. میفرماید: «در آن روز بسیاری به من خواهند گفت: "سرورم، سرورم، آیا به نام تو نبوت نکردیم، و به نام تو دیوها را بیرون نراندیم، و به نام تو معجزات بسیار انجام ندادیم؟" آنگاه به آنان اعلام خواهم کرد: "هرگز شما را نشناختهام؛ از من دور شوید، ای بدکارانِ بیشریعت."» بدکارانِ بیشریعت. همین یه عبارت همه چیز رو میگه. اینجاست که کل تصویر واضح میشه. اما متأسفانه، تاریخ رو بَرندهگانِ جنگای سیاسی مینویسن. و وقتی امپراتوری روم در نهایت تصمیم گرفت نسخه ی شرکپسندِ پُولُس از مسیحیت رو به عنوان دین رسمی بپذیره، همه چی عوض شد.
«خب اتفاقی که توی امپراتوری روم میافتاد این بود که، دو گروه مسیحی وجود داشتن: مسیحیان تثلیثباور، و در کنارش مسیحیان مُوَحّد، یا اونایی که میتونین بهشون بگین مسیحیان یکتاپرست، خب؟ تثلیثباوران و یکتاپرستان رو داشتین. همیشه بینشون درگیری و اصطکاک وجود داشت. برای همین کُنستانتین، که امپراتور روم بود، گفت: "میدونین چیه، باید صلح و هماهنگی برقرار بشه. بیاین دور هم جمعشون کنیم." بنابراین تمام اُسقفهای مسیحی رو دور هم جمع کرد. یه شورای بزرگ تشکیل داد به اسم شورای نیقیه. اونجا، اونا تصمیم گرفتن که عیسی با پدر برابره.» با اینکه مسیحیانِ یکتاپرستِ زیادی بودن که باور داشتن فقط یه خدا وجود داره و عیسی بهعنوانِ یه پیامبر فرستاده شده، اما اونا مرتد اعلام شدن و توسط کلیسا تکفیر شدن.
در نهایت، بیاین به سومین باور اصلی مسیحیت نگاه کنیم و یه سوال اساسی بپرسیم. آیا تعالیم پُولُس درباره به صلیب کشیده شدن، واقعاً منطقیه؟ مسیحیتِ رایج، ادعا میکنه که برای تموم گناهان بشریت، از ابتدای زمان تا روز قیامت، نیاز به یه کفّاره ی بزرگ بوده. ادعا میکنن که عیسی خودش رو روی صلیب قربانی کرد تا تاوان تموم اون گناهان رو بده. حالا بیاین به تناقضاتِ واضحه این ایده نگاه کنیم. اول از همه، اگه عیسی خدا بود، چطور ممکن بود بمیره؟ خدایی که میتونه بمیره، قادر مطلق نیست. و موجودی که قدرت نداره، اصلاً نمیتونه خدا باشه. حالا فرض کنین یکی بازم بگه، که عیسی خدا بود و بهای نهائیه گناهان ما رو پرداخت کرد.
سوال اینجاست که این بها رو واقعاً به کی پرداخت کرد؟ اگه به خودش پرداخت کرده، که اصلاً بیمعنیه، و اگه به یه قانونِ عدالتِ بالاتری پرداخت کرده، پس اون قانون از خدا قویتر بوده، که مجبورش کرده ازش اطاعت کنه. یا اینجام یه تناقض دیگه ست. توی زندگی واقعی، اگه کسی در حقتون بدی کنه، آیا بچه بیگناه خودتون رو میکشین، فقط برای اینکه بتونین اون شخص رو ببخشین؟ معلومه که نه. اما کلیسا از مردم میخواد باور کنن که خدا پسر خودش رو قربانی کرد، تا بشریت رو ببخشه.
آیا این برخلافِ هر نوع حس عدالتی نیست؟ اگه حتی ما به عنوان انسان هیچوقت اونقدر ناعادلانه رفتار نمیکنیم، چطور خدایی که کاملاً عادله، میتونه همچین کاری کنه؟ و چرا خدای رحمان و رحیمی که محدود به هیچ سیستمی نیست، صرفاً برای بخشیدن نیاز به قربانی داشته باشه؟ این عقیده مفهوم مسئولیتِ فردی رو هم، کاملاً از بین میبره. توی هر دادگاهی، مجرم مجازات میشه. اگه یه قاتل، به اعدام محکوم بشه و دوستش بگه: «اون رو اعدام نکنین، به جاش من رو اعدام کنین.» هیچ قاضیای این رو میپذیره؟ قطعاً نه. یا یه موقعیت دیگه رو در نظر بگیرین. اگه به من ظلم بشه و کسی حقم رو پایمال کنه، طبیعتاً من خواهان اجرای عدالتم، مگه نه؟ اما بعد یکی بیاد و بگه: «نه، روالش اینطوری نیست.
عیسی باید به خاطر این بمیره.» چی؟ چرا؟ نه، من عیسی رو دوست دارم. نمیخوام اون به خاطر جرم یکی دیگه بمیره. تازه، چطوری با مرگِ اون، حقِ من بهم برمیگرده؟ اما طبق نظر اسلام، راهحل کاملاً متفاوته. در روز قیامت، از هر فردی بابتِ گناهان خودش بازخواست میشه، و هر کسی طبق عدالتِ مطلق الهی، مجازات یا پاداش میگیره. ضمناً میتونین مجموعه روز قیامتِ ما رو که با هوش مصنوعی تصویرسازی شده ببینین تا با جزئیاتِ کامل زندگیه پس از مرگ در اسلام آشنا بشین. «خب از نظر منطقی، اگه یه نفر بمیره، باور داشتن به مرگِ اون شخص، چطوری میتونه مایه نجاتِ یه نفر دیگه باشه؟ طبق نظر اسلام و طبق منطق، چیزی که اسلام میگه اینه که هر کاری بکنی، مسئولیتش با خودته.
توی تموم سیستمای قضایی دنیا، همین مفهوم مسئولیتِ فردیِ اسلام رو اجرا میکنن. کاری که میکنی، یعنی اگه یه مجرم کاری کنه، خودش باید مجازات بشه، نه یکی دیگه.» «عیسی راه رستگاری و راه رفتن به بهشت رو گفته: داشتن عقیده درست و انجام کارای نیک، که توی انجیل مَتا باب ۱۹، آیه ۱۶ ببعد اومده. پس از هر طرفی که بهش نگاه کنیم، راستی، حتی از نظر عهدِ عتیق، درسته؟ حتی توی عهدِ عتیق، توی کتاب حِزقیال میگه که هر کاری بکنی، بارش روی دوش خودته. پس عهدِ عتیق همین رو میگه، عیسی همین رو گفته، قرآن همین رو میگه، منطق همین رو میگه، و هر سیستم قضاییم میگه کسی که کار اشتباهی کرده باید مجازات بشه، و کسی که کار درستی انجام داده، باید پاداش بگیره.» میشه تناقضات و ایدههایِ غیرمنطقیِ زیادی مثل اینا پیدا کرد.
اما فکر میکنم همینا برای نشون دادنِ بیاساس بودن این باور کاملاً کافیه. این فقط یه ابزار الهیاتی بود که پُولُس برای توجیه نادیده گرفتن شریعت خدا ازش استفاده کرد. ما به عنوان مسلمون از طریق قرآن میدونیم که مصلوب شدن اصلاً اتفاق نیفتاده. عیسی (ع) نه کشته شدو نه به صلیب کشیده شد. خداوند اون رو از دست دشمنانش نجات داد و به آسمونا برد. و طبق تعالیم حضرت محمد (ص)، عیسی نزدیک به آخرُالزمان به زمین برمیگرده تا مأموریتش رو کامل کنه. «یه نفر اومد پیش عیسی و این سوال رو ازش پرسید: "ای استادِ نیکو، چه کنم تا به بهشت بروم؟" عیسی فرمود: "اگر میخواهی حیات جاودان داشته باشی، و اگر میخواهی به بهشت بروی، از احکام اطاعت کن." ببینین، وگرنه عیسی میگفت: "میدونی چیه، فقط چند روز، چند هفته یا چند ماه صبر کن.
من قراره بمیرم. من رو به صلیب میکشن. باور کن که من مُردم، و بعدش دوباره زنده میشم. و راه بهشت همینه." اون هیچوقت همچین چیزی نگفت. این الهیات رو بعداً ساختن.» «چیزی که اون تبلیغ میکنه خداست. اون توحید رو تبلیغ میکنه.» «این خیلی سادهست. میتونم به درگاه خدا دعا کنم. رابطه من فقط با خداست. نیازی به دو نفر دیگه ندارم. و واقعاً همین موضوع حجت رو بر من تموم کرد.» «زمانی بود که سعی میکردم تثلیث رو بپذیرم و به درگاه عیسی دعا کنم، اما اصلاً حس درستی بهم نمیداد.» «من تثلیثباور نبودم، اما توی مسیحیتِ رایج، مجبوری باور کنی که خدا سه شخصه، با اینکه فقط یکیه. توی اسلام چنین چیزی نبود. فقط توحیدِ خالص بود. فقط یکتاپرستیه خالص بود.» «اینکه توی رابطه یه مسیحی با خدا همیشه به یه نفر نیاز هست.
یه نفر هست که بین عبادتکننده و خدا وایمیسته: حالا یا کشیشه، یا خادم کلیسا. بعضیام به درگاه مریم باکره دعا میکنن. اما یه مسلمون، وقتی داره نماز میخونه یا دعا میکنه، این فقط یه رابطه بین خودش و خالقشه، و هیچوقتم به این جایگاه نزدیکتر نمیشه مگر زمانی که در حالت سجدهست، وقتی صورتش روی زمینه و در پایینترین نقطه قرار داره، نزدیکترین حالت رو به خدا داره.» خیلی از کسانی که پیروان صادق مسیحیت بودن، بعد از دیدن همچین دلایلی اسلام رو پذیرفتن و زندگیای رو شروع کردن که عیسی واقعاً ازش راضی خواهد بود. «بعضیا ازم میپرسن: "چرا تیم عیسی رو ترک کردی؟" واقعاً این رو میپرسن. و منم بهشون گفتم: " خب، من تیم عیسی رو ترک نکردم. عیسی هم توی تیم ماست."» «در واقع، من برای کار رفته بودم عربستان سعودی.
رفتم اونجا و فکر میکردم قراره درباره مسیحیت بهشون آموزش بدم. اصلاً اینطور نشد. اونا درباره مسیحیتِ خودم، درباره منجیم عیسی مسیح، چیزایی فراتر از اونچه که میدونستم بهم یاد دادن. و این باعث شد واقعا مخم سوت بکشه.» «الان دارم به روش درست از عیسی پیروی میکنم. من عیسی رو ترک نکردم. پیداش کردم. من پُولُس رو کنار گذاشتم و شروع کردم به پیروی از عیسی. چون کلمه مسیحی یعنی شبیه به مسیح بودن. مسیح پرستنده خدای یکتای حقیقی بود. و من الان همینم.» «هیچوقت حس نکردم که مسیحیت رو ترک کردم. هیچوقت تصمیم به ترکِ مسیحیت نگرفتم. این یه انتخاب بود برای اینکه از طریق این اَعمال و باورای متفاوت یه مسیحیِ بهتر باشم.
و بعد متوجه شدم که مسیحیِ واقعی، و پیرو واقعیِ مسیح، واقعاً یه مسلمونه، میدونین، با درک این موضوع که عیسی مسیح (ع)، یه مسلمون بود و به اسلام دعوت میکرد.» از اونجایی که عیسی ارادهش رو تسلیم خدای یکتای حقیقی کرد، چرا شمام همین کار رو نکنین؟ اگه با این موضوع موافقین اما هنوز نمیتونین تصور کنین که اسمتون با کلمه ی اسلام گره بخوره، بذارین بهتون بگم معنی واقعیش چیه. تسلیم بودن. به عیسی تو باغ جِتسیمانی نگاه کنین که با صورت روی زمین میافته و با تسلیم محض به درگاه خالقش زاری میکنه. اسلام همینه. معنی واقعی تسلیم بودن همینه. این همون سلسله ی پاک و ناگسستنیه تموم پیامبرانه. ابراهیم، موسی، عیسی و محمد (ص)، که درود و سلام خدا بر تمامیه اونا باد، همگی دقیقاً به همین شکل تسلیم خداوند متعال شدن.
این میراث پاکشون رو در آغوش بگیرین. به خونه برگردین، قلبتون رو تسلیم الله کنین و به آرامش واقعیای که روحتون مدتهاس که دلتنگشه برسین.
امروز، خیلی از مسیحیا به رهبرانِ یهودیِ اونزمان نگاه میکنن و میپرسن: «چطور تونستین اونقدر کور باشین؟ چطور تونستین عیسی رو رد کنین؟» اما چی میشه اگه تاریخ دوباره تکرار شده باشه؟ چی میشه اگه حدود شش قرن بعد، پیامبر دیگهای با همون نشونههای واضح نبوت ظهور کرده باشه، اما این بار پیروان عیسی کسانی شده باشن که بهش پشت کردن؟ آیا رد کردن عیسی توسط یهودیا، شباهت عجیبی به رد کردن حضرت محمد (ص) توسط مسیحیا نداره؟ قرآن با یه دعوت صادقانه به سمتِ سعادت ابدی، شما رو صدا میزنه: «بیایید بسوی سخنی که میان ما و شما یکسان است، که جز خداوند را نپرستیم و چیزی را شریک او قرار ندهیم، و هیچیک از ما دیگری را، به جای خداوند به خدایی نگیرد.» این یه دعوت به آزادیه، آزادی از عقاید خشک بشری.
شما نیازی به کلیسایی که بین شما و خدا وایسته ندارین. نیازی به کشیش، شمایلها یا قدیسین ندارین. نیازی به یه مفهوم کاملاً غیرمنطقی، مثل تثلیث ندارین و مجبور نیستین منطقتون رو بذارین کنار، تا یه قربانیِ ناعادلانه رو باور کنین. این دعوتی برای خیانت به عیسی نیست. این یه دعوته برای نجات دادنِ میراث اون، از صلیبی که با عقاید بشری ساخته شده. و با این حساب، به پایان قسمت اولمون رسیدیم. اما سفر ما تازه شروع شده. میدونستین که هیچکدوم از انجیلا توسط شاهدان عینی نوشته نشدن؟ یا اینکه حتی توسط افرادی که اسمشون روی این کتاباست هم، نوشته نشدن؟ «ما نیاز به روایتی داریم که به این نوشتهها اعتبار الهی بدهد.» توی قسمت بعدی، واقعیتِ پشتِ انجیلها رو برملا میکنیم که اکثر مسیحیا حتی اسمش رو هم نشنیدن.
تفاوتای متنی، تناقضات بیپایان، آیات تغییریافته و خیلی چیزای دیگه. آماده بشین تا حقایقی رو کشف کنین که مورّخین کلیسا میدونن، اما ترجیح میدن دربارهش سکوت کنن. توی قسمت ۲ میبینمتون. ما توی «Towards Eternity» بیوقفه تلاش میکنیم تا این ویدیوها رو به دستتون برسونیم. بعد از اینکه ماه رمضان گذشته با مجموعه «سیره» به ۴۵ میلیون بازدید رسیدیم، حالا انشاءالله میخوایم یه مجموعه کاملاً جدید که با کمک هوش مصنوعی بسازیم. این مجموعه درباره زندگی پیامبرهای بزرگوارمون مثل حضرت موسی (ع)، ابراهیم (ع)، یوسف (ع)، یونس (ع) و سایر پیامبراست. اینطوری شما و خونوادهتون میتونین داستانای شگفتانگیز زندگی اونا رو با کیفیت تولید Towards Eternity تماشا کنین. اما ساختن همچین مجموعهای هزینه بالایی داره.
ابزارای هوش مصنوعی، صداپیشگی حرفهای، تجهیزات و خیلی چیزای دیگه. و متأسفانه ما تنهایی از پسِ همه این هزینهها برنمیآیم. فقط با حمایت شماست که میتونیم این پروژه رو تموم کنیم. تیم ما کل مبلغ رو به سهمای ۲۵ دلاری تقسیم کرده. پس انشاءالله میتونین در حد توانتون، با تقبل یک یا چند سهم از این پروژه حمایت کنین. اگه میخواین توی این کار خیر شریک باشین، به «Towards Eternity» کمک مالی کنین و این فرصت طلایی رو از دست ندین. ممنون.